Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Güney GÜRSOY
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Meriç Arda Eşmekaya
Eş Danışman: Zehra Çiçek
Özet:
Serviks kanseri, dünyada kadınlarda en yaygın görülen dördüncü malignitedir. Kanserin ileri evrelerinde düşük doz kemoterapi tedavide olumlu yanıt vermemektedir. Yüksek doz antineoplastik ilaç kullanımı ise önemli yan etkiler oluşturur. Tedavideki kısıtlayıcı durum yan etkileri daha az olan yeni nesil ilaçlara ve düşük doz ilaç kullanımını sağlayacak yeni tedavi yöntemlerine gereksinim oluşturmaktadır. Elektroporasyon (EP), kısa ve yüksek voltajlı elektrik pulsları ile hücre membranında hidrofilik por oluşumu ile membran geçirgenliğinin artırıldığı bir yöntemdir. Bu çalışmada, EP ile birlikte bleomisin, sisplatin ve kalsiyum uygulamasının (CaEP) serviks kanseri hücrelerinde (HeLa) hücre canlılığı, mitokondri membran potansiyeli (ΔΨm), apoptotik aktivite, hücre döngüsü, p53, Bax ve Bcl-2 gen ekspresyonu üzerindeki etkileri incelendi. HeLa hücrelerine 1 Hz tekrarlama frekansında 100 µs puls süresinde 0,4-3,2 kV/cm elektrik (E) alan uygulandı. Membranda oluşan permeabilizasyon PI yöntemi ile akım sitometride değerlendirilirken, hücre canlılıkları WST-8 yöntemi ile ELISA okuyucuda ölçüldü. Permeabilizasyonun ve canlılığın en yüksek olduğu değer etkin E alan değeri olarak belirlendi. HeLa hücrelerine uygulanan bleomisin ve sisplatin dozları için hücrelerin %50’sini inhibe eden konsantrasyon değerleri (IC50) sırasıyla 214,11±4,7 µM ve 35,16±3,3 µM olarak bulundu. EP ile birlikte uygulanan gruplarının IC50 değerleri bleomisin için 0,44±0,3 µM, sisplatin için 20,55±4,3µM olarak hesaplandı. Yalnız kalsiyum uygulamasında hücre canlılığında değişim gözlenmez iken CaEP uygulamasıyla hücre canlılığında istatistiksel olarak anlamlı bir azalma görüldü. EP ile birlikte bleomisin ve CaEP maruziyetinde ΔΨm’nde artış bulundu. EP maruziyetinin tüm E alan şiddetlerinde hücre döngüsünde G0/G1 arreste neden olduğu saptandı. HeLa hücrelerinde EP uygulamasının bleomisin sitotoksisitesini 487 kat, sisplatin sitotoksisitesini ise 1,71 kat artırdığı ve CaEP’nin alternatif bir tedavi yöntemi olabileceği belirlendi.
Anahtar Kelimeler : Elektroporasyon, Elektrokemoterapi, Kalsiyum elektroporasyon, Hücre canlılığı, Serviks kanseri