1884-1918 yılları arasında Türk edebiyatında polisiye roman
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1998
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESİN BAYRAKTAR
Danışman: METİN KAYAHAN ÖZGÜL
Özet:ÖZET "1884-1918 Yılları Arasında Türk Edebiyatında Polisiye Roman" başlıklı yüksek lisans tezinin yapılış amacı, Türk Edebiyatında polisiye tür var mıdır, yok mudur ? tartış masına cevap vermek değildir. Türk Edebiyatında polisiye tür konusunda yapılmış çalışmaların sayısı azken, böyle bir tartışmaya katılmak tuhaf olacaktır. Bu çalışma, Batı edebiyatı özellikleri doğrultusunda oluşan yeni Türk Edebi yatı içerisinde, 'polisiye roman' sayılabilecek eserleri ortaya çıkararak, bu eserleri 'polisiye' özellikleri açısından incelemektir. "1884-1918 Yılları Arasında Türk Edebiyatında Polisiye Roman" çalışmasının "Giriş" bölümünde, polisiye türün özellikleri ve polisiye sayılabilecek eserlerin isimlendirilmelerinde dikkat edilmesi gereken noktalar üzerinde duruldu. 'Polisiye' türün özelliklerinin ayrıntılı ele alınma sının nedeni, romanların incelendiği konularla ilgili soru işaretleri kalmasına engel olmaktır. İçinde cinayet ve esrar unsurları barındıran her romana 'polisiye roman' denilmesi de bir hatadır. O yüzden, 'polisiye roman başlığının kendi içinde ayrıldığı bölümler birer birer anlatılarak, isimlendirilme konusuna açıklık getirildi. Giriş bölümünde son olarak, kısaca, Batı' da ve bizde polisiye türün başlan gıcı ve gelişimi anlatıldı. Batı 'da polisiye türü anlatılırken, tarihte meydana gelen ve toplum yapısında değişimlere yol açan olaylarla birlikte ele alındı.Birinci bölüm,, Türk toplumunda ve Türk edebiyatında büyük değişimlere neden olan Tanzîmat Fermanı 'nın ilanıyla başlıyor. Türk toplum yaşantısının ve Türk edebiyatının Batı çizgisinde ilerlemeye başlamasıdır Tanzîmat dönemi. Türk edebiyatında ilk polisiye roman sayılan, Ahmed Midhat Efendi 'nin "Esrlr-ı Cinâyât" isimli eseri anlatılarak, polisi ye roman yazan dönemin yazarlarının etkilendikleri noktalar belirtildi. Etkilenilen noktalar içinde, hem kendi sözlü edebiyat ürünleri hem de Batı' dan tercüme edilmiş eserler vardır. 33. Osmanlı padişahı 2. Abdülhamid, polisiye ve ma cera romanlarına olan düşüknlüğü ve yabancı dillerden ter cüme ettirdiği altı binden fazla polisiye-macera türü romanlarla yer aldı bu çalışmada. Bundan sonra gelen Uç bölümde, Tanzîmat, Servfet-i Fü- nûn ve Milli Edebiyat, bulunan romanlar, giriş bölümünde belirtilen 'polisiyetür' özelliklerine göre incelendi. Dönemlerin tarihî ve topluma ait ayrıntıları ele alındı. Tan zîmat ile başlayıp Millî Edebiyat dönemine dek getirilen polisiye romanlarda, zaman içerisinde eserlerin kurgusunda mey dana gelen değişim üzerinde de duruldu.