Apolipoprotein E gen polimorfizminin nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı ile ilişkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET DERYA DEMİRAĞ

Danışman: GALİP GÜZ

Özet:

NAYKH etyopatogenezi ile ilgili olarak, günümüzde hiperlipidemi ve insülin direnci sendromlan ile olan ilişkisi çok iyi tarif edilmiştir. Apo E'nin en önemli fizyolojik fonksiyonu lipoprotein metabolizması üzerine olan etkisidir. İnsan apo E geni ile lipit bozuklukları ve aterosklerotik kalp hastalığı ilişkisini gösteren çok sayıda veri olmasına karşın, karaciğer yağlanması ile arasındaki ilişkiyi açıklayacak yeterli miktarda veri yoktur. Biz çalışmamızı apolipoprotein E gen polimorfizmi ile nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla planladık. Çalışmaya ultrasonografik inceleme ile NAYKH olan 237 hasta ve olmayan 201 sağlıklı kontrol dahil edildi. Apo E fenotip, genotip ve allellerini PZR yöntemi ile belirlenmesi için periferik venöz kan örneği alındı. Diğer biyokimyasal veriler (AKŞ, karaciğer enzimleri, lipid düzeyleri vd) hasta kayıtlarından elde edildi. Apo E genotiplerinin t. kolesterol ve LDL üzerine olan etkilerini s2 e3>s4 şeklinde bulduk (p<0,05). Ayrıca apolipoprotein E allel ve fenotipleri açısından ne hasta ve kontrol grupları arasında, ne de hafif yağlanma ile şiddetli yağlanma grupları arasında anlamlı bir ilişki yoktu. AKŞ, VKİ, VLDL, TG, BUN, kreatinin, ürik asit, T. protein, albumin, kalsiyum ve K+ düzeyleri hasta grubunda, Apo A ve HDL düzeyleri ise kontrol grubunda istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti (P<0,05). Ayrıca NAYKH gelişiminde vücut ağırlığı ve TG yüksekliği bağımsız risk faktörleri, apo B düzeyindeki yükseklik ise NAYKH'ya karşı koruyucu olarak tespit edildi (P<0,05). Sonuç olarak, tüm bu veriler ışığında, bu çalışma NAYKH'nm gelişiminde ApoE'den daha çok obezite ve beslenme alışkanlığının etkisini ortaya koymuştur. Bu nedenle, diğer bir çok hastalıkta olduğu gibi NAYKH olan hastalarda da yaşam değişikleri ve obezite tedavisi ön planda tutulmalıdır.