Sinyalize kavşaklarda trafik ışık sürelerinin belirlenmesi için uyarlamalı etkin dinamik bir ışık kontrol yöntem(algoritma) önerileri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUĞÇE İNAĞ

Danışman: Murat Arıkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Trafik Sinyal Kontrol (ATSC) algoritmalarının trafik verimliliğini arttırmak ve güvenliği sağlamak amacıyla geliştirilmesinde ortaya çıkan zorlukları ele almaktadır. Geleneksel sinyal kontrol yöntemleriyle kıyaslandığında, ATSC algoritmalarının trafik verimliliğinde belirgin bir artış sağlayabildiği ancak aynı zamanda güvenlik konularında tutarsızlıkların olduğu belirtilmektedir. Özellikle, sadece verimliliğe odaklı ATSC algoritmalarının trafik güvenliğini olumsuz etkileyebileceği görülmüştür. Çalışmamızda Sürücü Davranış Analizi (SDA) ile birleştirilmiş bir yaklaşım benimseyerek, ATSC algoritmalarının etkisini değerlendirmekte ve maddi maliyetlerin ötesinde zaman, güvenlik, çevresel etkiler gibi geniş bir perspektifi ele almaktadır. Sürücü davranışlarını analiz ederken sürücü davranışı, hava durumu, araç tipi, yol geometrisi, hatalı şerit kullanımı ve çevresel faktörlerin etkileşimini kapsayan ve daha fazla bütünlük arz eden bir yaklaşım benimsenmiştir. Ayrıca, tüm bu çevresel ve teknik parametreleri dikkate alan bir öneri sunularak, Kavşaklar için Webster tabanlı Yeni Verimli Dinamik Adaptif Trafik Işığı Kontrol Algoritması (EDATLC) geliştirilmiştir. Daha sonra, literatür de yaygın olarak kullanılan parça sürüsü algoritmalarından biri olan Karınca Kolonisi Algoritması (KKA) ve bulanık mantık tabanlı bütünleşik kontrol sistemleri geliştirilmiştir. EDATLC, önerilen Webster, Modifiye Webster tabanlı KKA, Mamdani tipi bulanık mantık ve ANFIS tabanlı akıllı trafik kontrol yöntemleri de literatür de ve gerçek hayatta yaygın olarak kullanılan sabit zamanlı yöntemlerle karşılaştırılarak etkinlikleri gösterilmiştir. EDATLC'nin sabit zamanlı ışık kontrol yöntemi, diğer önerilen bulanık mantık ve KKA tabanlı yöntemlere kıyasla daha iyi performans gösterdiği tespit edilmiştir. Önerilen yöntemlerin performanslarını karşılaştırabilmek için SUMO trafik simülatörü kullanılmıştır. Simülasyon sonuçları Ankara ilinde bulunan Polatlı Refik Cesur Kavşak verileri kullanılarak değerlendirilmiştir.