İntravajinal kontrollu salım sistemlerinin tasarımı ve gerçekleştirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1996
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: A. NESRİN ALTUĞ
Danışman: FÜSUN ACARTÜRK
Özet:89 G. ÖZET Oral yoldan kullanıldığında problemli olan ilaçlar için yeni uygulama yollan araştırılmaktadır. Mukozal yol ve vajina mukozası da ilaç uygulamasında araştırılan yeni yollardan birisidir. Vajinal yoldan ilaç uygulanması, ilk geçiş etkisinin aşılmış olması nedeniyle avantajlıdır. Hormonlar, antimikrobik ilaçlar, aşılar ve bazı protein, peptit yapısındaki ilaçlar vajinal yolla uygulanmaktadır. Bu maddeler, vajina mukozasından yavaş, fakat tam olarak emilmektedir. Bu çalışmada model ilaç olarak seçilen bromokriptin, dopamin agonisti olan, yarı sentetik bir ergo alkaloididir. Ayrıca prolaktin hormonunun salimini da inhibe eder. Klinikte, hiperprolaktineminin neden olduğu hastalıkların tedavisinde ve dopamin agonisti olarak bazı nörolojik hastalıklarda sıklıkla kullanılmaktadır. Oral alındığında G.İ sistemdeki yan etkileri nedeniyle pek çok hasta tarafından tedavisinin yarım bırakıldığı şikayet edilmektedir. Yine oral yoldan alındığında karaciğerde ilk geçiş etkisine uğramakta ve biyoyararlılığı düşmektedir. Bu çalışmada bromokriptin mesilatın intravajinal kontrollü salım yapan halka şeklindeki ilaç şekilleri tasarlanmış ve geliştirilmeye çalışılmıştır. Silikon elastomer yapısındaki MDX-4-4210 ve A-2186, polimer madde olarak seçilmiştir. Bromokriptin mesilatın, hazırlanan silikon matris yapısındaki formülasyonlannda katı ve sıvı yardımcı maddeler kullanılarak salımı arttınlmaya çalışılmıştır. Bu amaçla, propilen glikol, laktoz, NaCl, sitrik asit, düşük molekül ağırlıklı jelatin ve normal jelatin kullanılmıştır. Bu yardımcı maddelerin, önce silikon polimerle geçimli olup olmadığı araştırılmıştır. Bromokriptin mesilat' in, in vitro ortamda en çok düşük molekül ağırlıklı jelatin ile salımı artmış, ilaç şekillerine eklenen propilen glikol de salıma yardımcı olmuştur. İn vitro salım sonuçlan değerlendirildikten sonra, hedef profile en uygun salım veren formülasyonun MDX-4-4210 ile hazırlanan, % 10 propilen glikol ve 1:3 oranında etkin madde: düşük molekül ağırlıklı jelatin içeren formülasyon olduğu sonucuna varılmıştır. Bu formülasyon ile hazırlanan halka şeklindeki ilaç şekillerinin, tavşanlarda plazma prolaktin seviyesi üzerindeki etkisi in vivo olarak incelenmiştir. Sonuçlar, kontrol grubu ve plasebo halka uygulanan gruplarla karşılaştırılmıştır. Plazma prolaktin düzeyleri RIA yöntemi ile ölçülmüştür. Plazma prolaktin seviyesindeki düşüşün kontrol ve plasebo grubuna oranla istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p<0.05) ve bu düşüşün 10 gün süreyle devam ettiği gözlenmiştir.90 Elde edilen verilere göre bromokriptin mesilatın, tavşan vajinasından emildiği ve hazırlanan vajinal halka şekillerinden kontrollü olarak salınarak, 10 gün süreyle plazma prolaktin düzeyini düşük tuttuğu sonucuna varılmıştır.