Kütahya (Merkez) ilindeki liselerde biyoloji I dersi öğretiminde laboratuvar uygulamalarının yeterlilikleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEBLA SOLAK
Danışman: TAHİR ATICI
Özet:ÖZET Bu araştırma, 2004-2005 eğitim öğretim yılında, Kütahya (Merkez) İlindeki liselerde Biyoloji I dersi öğretiminde laboratuvar uygulamalarının yeterli olup olmadığını öğretmen görüşleri doğrultusunda tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Kütahya (Merkez) İlinde biyoloji laboratuvar bulunan genel (klasik) liseler, meslek liseleri, Anadolu ve fen liselerinde görev yapan 24 biyoloji öğretmeni ile anket yapılarak gerçekleştirilmiştir. Öğretmenlere uygulanan anket sonucunda toplanan bilgiler, SPSS 11.0 Paket Programında analiz edilmiştir. Araştırma dört bölümden oluşmuştur. Birinci bölümde biyolojinin önemi ve ortaöğretimdeki yeri, biyoloji eğitiminin amaçlan, biyoloji öğretimi, biyoloji öğretiminde kullanılan araç gereçler ve öğretim yöntem teknikleri, biyoloji öğretiminde laboratuvar yöntemi ve önemi, günümüz eğitim sisteminde biyoloji dersi laboratuvar uygulamaları üzerinde durulmuştur. Araştırmanın ikinci bölümünde yönteme yer yerilmiştir. 1 Araştırmanın üçüncü bölümünde öğretmenlerin kişisel bilgilerine, laboratuvar uygulamaları ile ilgili yeterliklerin öğretmenlerin görüşlerinin görev yaptıkları okullara göre farklılık gösterip göstermediğine ilişkin bulgulara, laboratuvar uygulamalarının yeterliklerini etkileyen faktörlerin öğretmen göre farklılık gösterip göstermediğine ilişkin bulgulara, öğretmen görüşlerine göre laboratuvardaki araç gereçleri kullanma durumuna ilişkin bulgulara yer verilmiştir. Bulgularda; anket kapsamında incelenen liselerde görev yapan öğretmenlerin görüşlerine göre özellikle genel liselerde biyoloji 1 dersi öğretiminde laboratuvar kullanımının yetersiz olduğu, fen ve Anadolu liselerinde laboratuvar kullanılmasına11 oldukça önem verildiği, meslek liselerinde ise imkanlar kısıtlı olduğu halde laboratuvar çalışmalarına yer verilmeye çalışıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca bulgularda laboratuvarların fiziki şartlarının, laboratuvardaki araç gereçlerin sayıca ve nitelikçe bulunma düzeylerinin tam olarak istenen bir seviyede olmadığı tespit edilmiştir. Son bölümde ise bulgular ışığında ulaşılan sonuçlara ve laboratuvar uygulamaları ile ilgili yeterliklerin arttınlmasına yönelik önerilere yer verilmiştir. Sonuçlarda; öğretmen görüşlerine göre, biyoloji dersi laboratuvar uygulamaları yeterlikleri ve yeterlikleri etkileyen faktörlerin genelde az yeterli seviyesinde olduğu görülmüştür. Laboratuvarların donanımı ve fiziki şartları ile ilgili olarak da, laboratuvarların yaklaşık tamamında kimyasal maddeler, fabrika yapısı basit araçlar, fabrika yapısı karmaşık araçlar, model ve maketlerin bulunduğu fakat beşte üçünde görsel-işitsel cihazlar ve beşte dördü civarında da işitsel araçların bulunmadığı tespit edilmiştir. Laboratuvarda kullanımı en fazla olan aracın; kimyasal maddeler, fabrika yapımı basit araçlar ve fabrika yapısı karmaşık araçlar, kullanımı en az olanın ise işitsel araçlar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Tüm okullarda en çok yapılan deneyin mikroskobun kullanılması, en az yapılan deneyin ise azot tutan bitkilerin incelenmesi deneyinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin konuyla ilgili hizmet içi eğitim kurslarına teşvik edilmesi, kullanımı, temin edilmesi kolay ve maliyeti düşük araç gereçlerin öğrencilerle birlikte yapılması, biyoloji dersi eğitim programlan ve biyoloji ders saatlerinin laboratuvar uygulamaları yapılmasına uygun olacak şekilde yeniden düzenlenmesi önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kütahya (Merkez), laboratuvar, biyoloji öğretimi, yeterlik.