Öğretmen Adayları İçin Su Ayak İzi Davranış Ölçeğinin Geliştirilmesi ve Çeşitli Değişkenlerin Su Ayak İzi Davranış Düzeyi Üzerindeki Etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Fevziye Sulutaş
Danışman: Nurcan Uzel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, öğretmen adaylarına yönelik geçerli ve güvenilir bir Su Ayak İzi Davranış Ölçeği geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında öğretmen adaylarının su ayak izi davranış düzeyleri çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Ölçek geliştirme sürecine dayanan araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada araştırmanın örneklemini, Ankara'daki bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde öğrenim görmekte olan 847 öğretmen adayı oluşturmaktadır; bu katılımcılardan 307'si Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), 164'ü Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ve 376'sı asıl uygulama grubu için araştırmaya dâhil edilmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacının geliştirdiği "Su Ayak İzi Davranış Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde toplanan veriler için AFA ve DFA uygulanmış; güvenirlik değerlendirmesi Cronbach's Alpha iç tutarlılık katsayısı ve McDonald's Omega katsayısı ile sağlanmıştır. SPSS ve Mplus 8.0 programları kullanılarak yapılan analizlerde, ölçeğin iki faktörlü yapısının geçerliği doğrulanmış ve ölçeğin Cronbach's Alpha güvenirlik katsayısı ,901, McDonald's Omega katsayısı .906 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen bulgular, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ve güvenilir bir ölçme aracı olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Araştırmada kullanılan ölçme aracı, 19 maddeden ve iki alt boyuttan oluşmaktadır. Betimsel istatistikler sonucunda, katılımcıların su ayak izi davranış düzeylerinin genel olarak orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Verilerin normalliği Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testi ile incelenmiş, dağılım varsayımlarına bağlı olarak grup karşılaştırmaları için bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Analiz sonuçları, su ayak izi davranışlarının cinsiyet, sınıf düzeyi, öğrenim görülen ana bilim dalı ve çevre dersi alma durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediğini ortaya koymuştur. Etki büyüklüğü değerleri incelendiğinde farkların düşük düzeyde olduğu görülmüştür. Elde edilen sonuçlar, özellikle öğretmen yetiştirme programlarında su sorunu ve su ayak izi konusunda verilen çevre eğitiminin önemini ortaya koymaktadır. Bu kapsamda kuramsal bilginin yanında günlük yaşamla ilişkilendirilen ve davranış kazandırmaya yönelik içeriklerin eğitim programlarında arttırılması yararlı görülmektedir.