Ratlarda heterosiklik amin içeren asetamit türevi yeni bileşiklerin analjezik aktivitelerinin, histopatolojik ve biyokimyasal süreçlerdeki etkilerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLAL SARI YAMAN
Danışman: Didem Tuba Akçalı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Pek çok çalışmaya konu olan heterosiklik bileşiklerin, analjezik, anti-inflamatuar, anti-konvülzan olmak üzere çok geniş kullanım alanları mevcuttur. Bu çalışmada sentezlenen morfolin, pirolidin ve piperidin halkası içeren 3 yeni bileşiğin analjezik etkileri ve toksik etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada 48 adet erkek Wistar rat rastgele ayrılarak 6'şarlı 8 grup oluşturuldu (Grup M (morfin), Grup S (sham), Grup B1 (morfolin halkası içeren Bileşik 1), Grup B2 (pirolidin halkası içeren Bileşik2), Grup B3 (piperidin halkası içeren Bileşik3), Grup 5MG (etkin bileşik), Grup 2,5MG (etkin bileşik), Grup 1MG (etkin bileşik)). Tüm gruplara enjeksiyon yapıldıktan sonra hot plate ve tail flick testleri uygulanarak 0., 30., 60., 120. ve 180. dakikalardaki tepki gecikme süreleri kaydedildi. Ölçüm sonrası sakrifiye edilen ratların kan, karaciğer ve böbrek dokuları histolojik ve biyokimyasal olarak incelendi. Hot plate ve tail flick testleri sonucunda Bileşik 2 morfin grubuna kıyasla anlamlı uzama sağladı. Aynı testler ile Bileşik 2 için doz çalışması yapıldı. 5 mg/kg doz uygulanan grupta 2,5 mg/kg ve 1 mg/kg gruplarına göre daha yüksek analjezik etki görüldü. 1 mg/kg dozda uygulanan grupta belirgin analjezik etki saptanmadı. Tüm gruplarda böbrek ve karaciğer doku ve kan testlerinde ilaç yan etkisi ve toksisite bulgusuna rastlanmadı. Bileşik 2'nin morfinden daha güçlü bir analjezik olduğu düşünülmekle birlikte bu konuda henüz araştırılması gereken birçok alan vardır ve yeni çalışmaların bulgularımızı destekleyeceği öngörülmektedir. Anahtar kelimeler: Pirolidin halkası, Hot plate, Tail flick, Rat, Asetamit, Analjezi