Oto sanayi sektöründeki bir firmada çalışanların tükenmişlik düzeyleri ve ilişkili etmenler

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İBRAHİM GÖKŞEN ÖZTUNA

Danışman: SEÇİL ÖZKAN

Özet:

İnsanlarla yüz yüze çalışan mesleklerde bireylerin işleri gereği karşılaştıkları insanlara karşı duyarsızlaşmaları, duygusal yönden kendilerini tükenmiş hissetmeleriyle birlikte kişisel başarı ve yeterlilik duygularında azalma şeklinde kendini gösteren Tükenmişlik Sendromu; çalışanların iş ortamına karşı tepki gösterme yolu olarak tariflenmiştir. Bu çalışmada oto sanayi sektöründe 8 ilde hizmet veren bir şirketin personelinde tükenmişlik düzeyini saptamak, bunun sosyodemografik değişkenlerle, çalıştıkları kuruma bakış açılarıyla ve kendi kişilik özellikleriyle ilişkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada bu şirketin 8 ilinde çalışan toplam 495 kişiden 431 kişiye ulaşılmıştır(% 87,1). Ulaşılan kişilere araştırmacı tarafından gözlem altında anket formu ve Maslach Tükenmişlik Ölçeği doldurulmuştur. Sosyodemografik veri toplama formunda; cinsiyet, yaş, medeni durum, çocuk sayısı, meslek, öğrenim durumu çalışma yılı, haftalık çalışma saati, çalışma şekli; karşılaşılan hasta sayısı, çalışma ekibi ve aile ile olan ilişkileri çalışma koşulları, iş doyumu, uyku düzeni, aylık gelir durumu ve iş dışı ek uğraş alanları ilgili sorular yer almaktadır. Alınan veriler bilgisayar ortamına aktarılarak değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan personelin; öğrenim durumu, hizmet verilen müşteri sayısı, şirketteki toplam çalışma ve fazla mesai süresi, çalıştığı ekiple ve aileleriyle olan ilişkileri, işyeri çalışma koşulları ve kişilik özelliklerinin tükenmişliğin alt boyutları olan duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarıyı etkilediği görülmüştür. Tükenmişlik; çalışanlar ve çalıştıkları kurum için olumsuz etkileri nedeniyle iş sağlığı ve güvenliği birimlerinin takip etmesi gereken bir olgudur. Kurumların tükenmişliğin önlenmesi ve çözümü için bir endüstri psikologunu bünyelerinde bulundurmaları yada danışmanlık hizmetleri almaları uygun olacaktır.