Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ela KESEN BOZTAŞ
Danışman: Hacer İlke Önen
Özet:
Akciğer kanseri, görülme sıklığı ve kansere bağlı ölüm sıralamasında, dünya çapında erkeklerde birinci, kadınlarda ise ikinci sıradadır. Akciğer kanseri tedavisinde; cerrahi, kemoterapi, radyoterapi, immünoterapi yöntemleri tek başlarına veya kombine olarak uygulanmaktadır. Gemsitabin kemoterapide en sık kullanılan ajandır. Kemoterapide, genellikle birden fazla kemoterapötik ajan birlikte uygulanmaktadır. Son yıllarda, tedavide kullanılan ajanların kanser hücreleri üzerindeki sitotoksik etkilerini arttırmak ve/veya sağlıklı dokulardaki toksik etkilerini azaltmak amacıyla kemoterapötik ajanlar ile birlikte fitokimyasallar kullanılmaktadır. EF24 (Difenil difloroketon) ise, kurkuminin sentetik analoglarından biridir. Bu doktora tez çalışmasında, gemsitabin ile uyarılan hücre ölüm cevabına EF24’ ün etkisinin in vitro ve in vivo olarak belirlenmesini amaçladık. Doktora tez çalışmamızın in vitro bölümünde, A549 hücrelerine EF24 ve gemsitabin ajanları tek başlarına ve birlikte 24 ve 48 saat uygulanarak hücrelerdeki canlılık oranlarını belirledik. Gemsitabinin ve EF24’ün seçilen konsantrasyonları ile yara iyileşmesi deneyi yaparak her iki ajanın tek başlarına ve birlikte hücrelerin göç etme yeteneği üzerine olan etkisini belirledik. Doktora tez çalışmamızın in vivo kısmında ise, A549 hücreleri kullanılarak deneysel akciğer kanseri ksenograft fare modeli oluşturduk. A549 ksenograftları gemsitabin, EF24 ve gemsitabin+EF24 ile tedavi edildi. Tedavi süresi sonunda, rezekte edilen tümör dokularının hacim ve ağırlıkları ölçüldü. Farelerden elde edilen tümör dokularında kaspaz 3, katalaz enzim aktiviteleri ve pNFκB/NFκB oranı ve MDA düzeyleri değerlendirildi. Tümör dokularının histopatolojik incelemesi de yapıldı. MTT sonuçlarına göre EF24 uygulanan hücrelerde hücre canlılığının konsantrasyona bağlı bir şekilde, gemsitabin uygulanan hücrelerde ise konsantrasyona bağlı olmadan azaldığını belirledik. Yara iyileşmesi deneyi sonuçlarımız, tek başına ve gemsitabinle birlikte EF24’ ün, tek başına gemsitabin uygulanan hücrelerin göç hızını baskıladığını gösterdi. Oluşturduğumuz ksenograft modelden elde ettiğimiz tümör dokularını incelediğimizde gemsitabin tedavisi alan grupta kaspaz bağımlı apoptozun uyarıldığını belirledik. Tek başına EF24 ve gemsitabinle birlikte EF24 ile tedavi edilen gruplardan elde ettiğimiz sonuçlar ise, bu gruplarda otofajik hücre ölümü olabileceğini düşündürmüştür.
Anahtar Kelimeler : EF24, gemsitabin, ksenograft, KHDAK