Hanehalkı bilişim teknolojileri kullanımının veri madenciliği teknikleri ile analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Bilişim Enstitüsü, YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAHMUT COŞKUN
Danışman: HALİL İBRAHİM BÜLBÜL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bilgisayarların insan hayatına girmesi ile yapılan çoğu işlem kayıt altına alınmaya başlanmıştır. Kayıt altına alınan bu işlemlerin verileri arasında keşfedilmeyi bekleyen birbiri ile ilintili bilgiye dönüştürülebilecek bağlantılar bulunmaktadır. Bu gizli bağlantıların keşfedilmesi için veri madenciliği tekniklerinden yararlanılır. Bu tezde, Türkiye İstatistik Kurumu'nun 2016 yılı Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması Anketi verileri kullanılmıştır ve hanehalkının internet hizmetine sahip olma durumu incelenmiştir. Hanehalkı internet hizmeti sahipliğini etkileyen karakteristiklere ilişkin faktörler, karar ağaçları kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde IBM SPSS Modeler 18.1 yazılımı kullanılmıştır. CHAID, C5.0, C&RT ve QUEST karar ağacı algoritmaları karşılaştırılmış ve C5.0 en başarılı algoritma olarak belirlenmiştir. C5.0 algoritması ile analiz yapılmış ve 10 dallanma, 21 düğümden oluşan bir karar ağacı elde edilmiştir. Analiz sonucunda hanelerin internet hizmeti sahipliğini etkileyen en önemli değişkenlerin hane cep telefonu sahipliği, hane bilgisayar kullanımı, hanede 0-25 yaş arasında bireyin olup olmaması, hane tablet sahipliği, hane dizüstü bilgisayar sahipliği, hanehalkı büyüklüğü, hanehalkı reisinin yaşı, hane smart tv sahipliği, hane gelir grubu olduğu görülmüştür. Karar ağacı ile internet hizmeti sahipliğinin "Evet" değeri için 8 adet, "Hayır" değeri için 4 adet olmak üzere toplam 12 adet kural elde edilmiştir. Modelleme sonucunda 11 222 haneden 9 577'si doğru sınıflandırılmış ve hanelerin doğru sınıflandırılma oranı % 85,34'tür. Bu çalışma ile internet hizmeti sahipliğinin hanehalkı karakteristiklerine göre ne şekilde değiştiğinin incelenmesi amaçlanmış ve sektörün ilgililerinin dikkatine sunulması hedeflenmiştir.