Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Senem KOÇAK
Danışman: Resul Karakuş
Özet:
Çin’in Wuhan kentinde 2019 yılında etkeni bilinmeyen pnömoni vakaları bildirilmiştir. 2020 yılında virüs genomu tanımlandıktan sonra Sars-Cov2 virüsü, Coronavirüs ailesinin 17. üyesi olarak tanımlanmıştır. Sars-Cov2 virüsü, hücrelerin fonksiyonları üzerinde etkili olan bir virüstür. Bu durumda zarar gördüğünü algılayan hücre ya ölüme (programlanmış hücre ölümleri) gider ya da otofaji gibi koşullar normale dönene kadar kendini korumaya alır. Fakat otofaji çok fazla indüklenirse; hücre bu kez otofajik ölüme gider. Tez çalışmasının ana hipotezinde aslında bu iki önemli yolağının karşılıklı etkileşiminin önemi yer almaktadır. Apopitoz ile otofaji arasındaki karşılıklı etkileşime katkı sağladıkları düşünülen Beclin-1 (BECN-1), Survivin (SVN), Hypoxia-inducible factor 1 (HIF-1α) ve Transforming Growth Factor Beta 1 (TGF-β1)’in COVID-19 hastalığında birlikte nasıl bir etki gösterdiği henüz tespit edilmemiştir. Bu bilgiler ışığında tez çalışmamıza konu olan otofaji ve apopitozun karşılıklı etkileşiminin COVID-19 hastalığındaki önemi araştırılmış, bu moleküllerin hastaların kliniğine ve laboratuvar bulgularına yansıması istatiksel dayanaklarla ele alınmıştır. Çalışma sonuçlarına göre pnömoni gelişen hastalarda BECN-1 (p=0,014) ve SVN’nin (p=0,004) düzeylerinin asemptomatik hastalara göre düşüklüğü tespit edilmiş ve bu düşüklüğün anlamlı bir farkta olduğu görülmüştür. Benzer düşüklükler HIF-1α ve TGF β1’de de bulunmuştur. Bu moleküllerin sağ kalımla anlamlı ilişkisi bulunmamışken; komorbiditesi olan hastalarda komorbiditesi olmayan hastalara göre düzeylerinde anlamlı düşüklükler görülmüştür. Sonuç olarak bu çalışma; COVID-19 hastalarında pnömoni gelişen hastalara göre asemptomatik hastalarda serum BECN-1, SVN, HIF-1α ve TFG-β1 düzeylerinin anlamlı artışını ilk kez ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler : Sars-Cov2, Apopitoz, Otofaji