Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ali Erkan AŞCI
Danışman: Bensu Karahalil
Özet:
Multipl Skleroz (MS), sebebi bilinmeyen merkezi sinir sisteminin (MSS) kronik bir enflamatuar hastalığıdır. Epidemiyolojik çalışmalar, genetik ve çevresel faktörlerin, MS etiyolojisinde önemli rollere neden olduğunu göstermektedir. Tek karbon metabolizmasındaki sapmalar, genetik duyarlılıkla patofizyolojide etkilidir ve MS riskini arttırmıştır. Ayrıca, tek karbon metabolizması yolundaki anormallikler, yetersiz B vitamini ve folat seviyeleri, gıdalarla yetersiz B vitamini ve folat alımı veya folat bağımlı enzimlerde polimorfizm gibi genetik faktörlerden kaynaklanabilir. Birçok çalışma MS riskinde genetik polimorfizmle ilgili sonuçlar göstermektir. Sunulan tez çalışmasının amacı, MS gelişimine tek karbon metabolizması yolu üzerindeki anahtar enzimler olan metilen tetrahidrofolat redüktaz (MTHFR) C677T, 5-metiltetrahidrofolat-homosistein metiltransferaz (MTR) A2756G ve metiyonin sentaz redüktaz (MTRR) A66G enzim polimorfizmlerinin, plazma homosistein, sistein ve vitamin B12 düzeylerinin katkılarını araştırmaktır. Bu çalışmaya içleme kriterlerini sağlayan 147 MS hastası ile özelikleri benzeşen, herhangi bir hastalığı olmayan 127 gönüllü birey katılmıştır. Enzim polimorfizmleri Polimeraz Zincir Reaksiyon Restriksiyon Fragment Uzunluk Polimorfizmi (PCR-RFLP; Polymerase Chain Reaction Restriction Fragment Length Polymorphism), plazma homosistein, sistein ve vitamin B12 ise Enzim Bağlı Immun Sorbent Yöntemi (ELISA; Enzyme Linked Immunuabsorbent Assay) ile tayin edilmiştir. MS hastalığıyla araştırdığımız enzimlerin polimorfizmleri arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır. MS hastalığının cinsiyet farklılığı, obesite ve sigara kullanımı ile ilişkisi incelenmiş kadınlarda istatistiksel olarak daha yüksek oranda olduğu görülmüştür. Hasta grupta kontrol gruba göre homosistein ve vitamin B12 değerlerinin düşük, sistein değerleri yüksek bulunmuştur. Her üç gen polimorfizmlerinde de sistein değerlerinin yüksek çıkması metiyonin sentez yolu çalışmadığından homosisteinin transsülfirasyon yolu ile sistein oluşumuna kaydığını düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler : Multipl Skleroz, homosistein, sistein, vitamin B12, Metilentetrahidrofolat redüktaz (MTHFR), Metiyonin Sentaz (MTR), Metiyonin Sentaz Redüktaz (MTRR)