Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Mehtap Coşkun Ay
Danışman: BİRSEN ÇEKEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Medeniyetler yuvası Anadolu'da geçmişten bu güne birçok el sanatları varlık göstermiş, bir kısmı zamana karşı yenilerek ortadan kaybolmuş, bir kısmı ise bugüne kadar varlıklarını sürdürebilmiştir. Tokat el baskısı yazmacılık sanatı, varlığını sürdürebilen ender el sanatlarından birisidir. Ağaç kalıplarla baskı yapılarak veya elle çizilip resmedilerek pamuklu veya ipekli kumaşların süslenmesi sanatı olarak bilinen yazmacılık, geleneksel el sanatlarımızdan birisidir. 600 yıllık bir tarihi geçmişe sahip olan yazmacılık, özellikle Tokat yöresinde yoğun bir şekilde yapılmış, sanatın en güzel örnekleri bu ilimizde verilmiştir. Tokat yazmaları karakalem ve elvan olarak adlandırılan iki tür teknikle yapılmaktadır. Baskı kalıpları için genellikle Ihlamur ağacı kullanılmakta, kalıp hazırlamak ayrı bir ustalık gerektirmektedir. Yazmalarda kullanılan motifler, tarihler boyunca Tokat'a yerleşen birçok uygarlığın izlerini taşımaktadır. Bu çalışmada Tokat ilinde el baskısı yazmacılık sanatı ile faaliyet gösteren ustalarla atölyeleri ziyaret edilerek yüz yüze görüşmeler yapılmış, sanatın geçmişi ve bugünü hakkında bilgiler toplanmıştır. Sanatı icra eden ustaların görüşleri derlenerek var olan durum ortaya konulmaya çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda ustaların bu sanatı yürütmekte zorlandıkları, sanatı öğretebilecekleri yeni çıraklar bulamadıkları, fabrikasyon ürünler ile rekabet edemedikleri, bundan dolayı değişik yöntemler ve modeller denemek durumunda kaldıkları, piyasa koşullarına ayak uyduramayan atölyelerin kapanmaya başladığı bulgulanmıştır.