Zinc Pyrithione'un İki Tür Tatlı Su Bivalvi Üzerine Ekotoksikolojik Etkileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLSÜM BATMAZ

Danışman: Burçin Aşkım Gümüş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Biofouling, sucul ortamlardaki yapay yüzeylerde bakteriler, algler ve midyeler gibi canlı birikmesi sonucunda gerçekleşen bir olaydır. Bunların birikmesini engellemek için antifouling biositler kullanılır. Tribütiltin (TBT), 1960'larda antifouling bileşik olarak geliştirilmiş ancak sucul canlılar üzerinde etkisinin yüksek olması sebebiyle kullanımına kısıtlama ve yasaklar getirilmiştir. TBT'ye alternatif olarak daha az toksik antifouling boyalar geliştirlimiştir. Bu alternatiflerden biri çinko piritiyondur. Bu çalışmada, iki tür tatlısu midyesi (Dreissena polymorpha, Unio mancus eucirrus) üzerinde çinko piritiyonun ekotoksikolojik etkileri araştırılmıştır. Dreissena polymorpha türünde akut toksisite değeri, LC50 24 saatte 30,30 µg/L, 48 saatte 23,63 µg/L ve 72 saatte 11,46 µg/L bulunmuştur. Unio mancus eucirrus türünde yapılan subletal testlerde 5 µg/L çinko piritiyona 96 saat süreyle maruz kalan bireylerde total hemosit sayımı deney grubunda kontrol grubuna göre 2,27 kat artmış olduğu tespit edilmiştir (p 0,05; sindirim bezi p > 0,05) seviyeleri deney gruplarında manidar düzeyde arttığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak çinko piritiyonun Dreissena polymorpha türünde akut toksik değerlerinin yüksek olduğu, Unio mancus eucirrus türünde ise subletal toksik etkilerinin yüksek olduğu gözlenmiştir.