Lise öğrencilerinin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile kimya dersine yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA ÖZALP
Danışman: Mehmet Yüksel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın temel amacı lise öğrencilerinin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ve kimya dersine yönelik tutumlarının düzeyini belirlemek ve aralarındaki ilişkinin incelenmesidir. Ayrıca bu çalışmada cinsiyet, sınıf düzeyi ve okul türü değişkenlerinin öğrencilerin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ve kimya dersine yönelik tutumları üzerinde etkili olup olmadığı araştırılmıştır. Çalışmanın yöntemini ilişkisel tarama modeli oluşturmuştur. Çalışma nicel araştırma türlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evreni 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Ankara ilindeki Anadolu Lisesi, Fen lisesi, İmam Hatip Lisesi ve Mesleki Teknik Liselerinde öğrenim görmekte olan öğrenciler olarak belirlenmiştir. Veriler ortaöğretim okullarının farklı tür liselerdeki öğrencilerden oranlı olarak edinileceği için araştırmada örneklem belirlenirken basit seçkisiz örnekleme yöntemlerinden tabakalı örnekleme tekniği kullanılması tercih edilmiştir. Örneklem 498'i kadın, 355'i erkek öğrenci olmak üzere toplam 853 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından hazırlanan "Demografik Bilgi Formu", Kan ve Akbaş (2005) tarafından geliştirilen "Kimya Dersine Yönelik Tutum Ölçeği (KDYTÖ)" ve Diker Coşkun (2009) tarafından geliştirilen "Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri Ölçeği (YBÖEÖ)" kullanılmıştır. Öğrencilerin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile kimya dersine yönelik tutumları cinsiyet, sınıf düzeyi ve okul türü değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğini tespit etmek amacıyla örneklemde yer alan öğrencilerin cevaplarından elde edilen veriler SPSS 27 programı aracılığıyla analize tabi tutulmuştur. Öncelikle veri setinin normalliği değerlendirilmiş, bunun için araştırmada yer alan değişkenler göz önünde bulundurularak ölçek bütünü ve alt boyutları için merkezi eğilim ölçüleri hesaplanmış ve çarpıklık ve basıklık katsayıları incelenmiş ve sonuçları değerlendirilmiştir. Değerlendirmeler sonucunda dağılımın normal olduğu görülmüştür. Araştırmada katılımcıların demografik özelliklerine ilişkin frekans ve yüzde analizleri yapılmıştır. Değişkenlerin yapısına göre bağımsız gruplar için t Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) teknikleri kullanılmıştır. Tek yönlü varyans analizi sonrası ikili gruplar arasındaki anlamlı farkları belirlemek amacıyla post-hoc testlerinden Tukey ve Dunnett T3 uygulanmıştır. Kimya dersine yönelik tutum ile Yaşam boyu öğrenme arasındaki ilişkinin incelenmesinde Pearson korelasyon analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre öğrencilerin yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin yüksek olduğu, araştırmaya katılan kadın öğrencilerin yaşam boyu öğrenme eğiliminin erkek öğrencilere oranla daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sınıf düzeyi değişkenine göre öğrencilerin yaşam boyu öğrenme eğilimi puan dağılımları incelenmiş ve puan ortalamaları arasındaki farkın anlamlılığını test etmek için yapılan varyans analizi testi sonucunda; öğrencilerin ölçekten almış oldukları toplam puanları arasında (p 0.05) anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Okul türü değişkenine göre öğrencilerin kimya dersine yönelik tutum puanlarının dağılımı incelendiğinde öğrencilerin toplam puanları arasında (p>0.05) anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular ilgili alanyazın tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.