Sürdürülebilir kentsel hareketlilik yaklaşımı (SUMP) perspektifi'nden kent içi yol güvenliğine dair bir analiz
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURAY MARUL
Danışman: Ebru Arıkan Öztürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sürdürülebilir Kentsel Hareketlilik Planı, bir kentin ulaşım ve hareketlilik sistemlerini çevresel, sosyal ve ekonomik sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda planlamayı amaçlayan, kentlerde yaşam kalitesini artırmak, ulaşımı daha erişilebilir, ödenebilir, temiz ve güvenli hale getirmek için kullanılan bir planlama yaklaşımıdır. Ancak, özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki birçok şehirde, bu planlama yaklaşımında yol güvenliği çoğu zaman çevresel, erişilebilirlik ya da ekonomik hedeflerin gölgesinde kalmakta ve bütüncül şekilde ele alınmamaktadır. Bu tez çalışmasında, Sürdürülebilir Kentsel Hareketlilik Planı (SUMP) çerçevesinde yol güvenliği konusu, İstanbul ve Bremen kentleri örneği üzerinden karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmada, yol güvenliğini etkileyen yapısal ve yönetsel bileşenler; kırılgan yol kullanıcılarının korunması, altyapı güvenliği, hız yönetimi, politika hedefleri, izleme sistemleri ve katılımcılık gibi kriterler üzerinden değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında her iki kentin güncel SUMP belgeleri incelenmiş, içerik analizi yoluyla yol güvenliğine ilişkin stratejiler sistematik biçimde karşılaştırılmıştır. Nitel çözümleme, uluslararası politika çerçeveleri ile yerel uygulamaların tutarlılığını değerlendirme amacıyla yapılandırılmıştır. Bremen'in sistematik hız yönetimi ve korumalı aktif ulaşım altyapısına dayalı stratejileri ile İstanbul'un toplumsal kapsayıcılık eksenli yaklaşımı farklı açılardan ele alınmıştır. Çalışma sonuçları, her iki kentin farklı ölçek ve planlama kültürlerinden kaynaklanan özgün yol güvenliği yaklaşımları geliştirdiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, Türkiye'de sürdürülebilir ulaşım politikalarının yol güvenliği ekseninde yeniden değerlendirilmesine katkı sağlamayı hedeflemektedir.