Sığır serum albumin taşıyan mikropartiküler ilaç taşıyıcı sistemlerin hazırlanması ve karakterizasyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYBİGE GÜREL
Danışman: SEVGİ TAKKA
Özet:-128- G. ÖZET Günümüzde, ilaçların gastrointestinal kanala spesifik olarak hedeflendirilmesi, konvansiyonel tedavide gözlenen olumsuzlukları gidermesi, istenmeyen yan etkileri azaltması ve peptit - protein yapısındaki ilaçların stabilitesini artırması nedeniyle tercih edilmektedir. Çalışmanın amacı, sodyum aljinat, kitozan gibi doğal polimerler kullanılarak model protein olan sığır serum albuminin gastrointestinal kanala spesifik hedeflendirilmesi için ilaç şekillerinin geliştirilmesidir. Anyonik özellikteki sodyum aljinat ile katyonik özellikteki kitozan ve CaCfe arasında iyonik çapraz bağlanma sonucu aljinat-kitozan jel boncukları hazırlanmıştır. Merkez noktası tekrarlı faktöriyel tasarım kullanılarak farklı aljinat ve kitozan konsantrasyonuna sahip formülasyonlar geliştirilmiş ve bu bağımsız değişkenlerin % enkapsülasyon etkinliğine ve partikül büyüklüğüne etkisi incelenmiştir. Bu sonuçlar değerlendirilerek seçilen formülasyona anyonik özellikteki sodyum deoksikolat (SD) ve sodyum taurokolat (ST) safra tuzları ilave edilerek pH 6.8'de proteinin in vitro salımı incelenmiştir. Çözünme hızı deneyleri çalkalayıcı su banyosunda 37°C'de pH 1.2 mide ortamında 2 saat ve ardından pH 6.8 barsak ortamı kullanılarak yapılmıştır. Sodyum aljinat ve kitozan konsantrasyonunun pH 1.2 mide ortamında protein şahmını etkilediği gözlenmiştir. Aljinat konsantrasyonu azaldıkça ve kitozan konsantrasyonu arttıkça pH 1.2 mide ortamında proteinin saliminin arttığı görülmüştür. Sodyum aljinat ve kitozan konsantrasyonunun protein enkapsülasyon etkinliğini ve boncuk partikül büyüklüğünü etkilediği, sodyum aljinat konsantrasyonu arttıkça % enkapsülasyon etkinliğinin arttığı ve boncuk partikül büyüklüğünün azaldığı görülmüştür. Kitozan konsantrasyonu % 0.15'den % 0.85'e arttıkça, % enkapsülasyon etkinliğinin azaldığı ve boncuk partikül büyüklüğünün arttığı saptanmıştır. % 1 konsantrasyonda ST içeren-129- formülasyonun mide ortamında 2 saat boyunca hiç salım yapmadığı ve pH 6.8 fosfat tamponunda 4 saat boyunca kontrollü olarak proteini saldığı gözlenmiştir. Çalışmada, FT-IR ve DSC teknikleri kullanılarak SSA ile formülasyona giren yardımcı maddeler arasında herhangi bir etkileşim olup olmadığı araştırıldığında, aljinat, kitozan ve safra tuzları arasında etkileşim olduğu ve bu etkileşimin kuvvetli jel yapıyı oluşturduğu saptanmıştır. Aljinat jel boncuklarda şişme deneyi yapıldığında, aljinat-jel matriksin suda ve pH 1.2'de çok az su alarak az şiştiği, pH 6.8'de ise yapının bozularak parçalandığı gözlenmiştir. %1 ST içeren T3 formülasyonunun pH 6.8'de parçalanması daha geç olmuştur. Safra tuzu içeren ve içermeyen boncuk formülasyonlarının morfolojik özellikleri taramalı elektron mikroskobu ile incelendiğinde ST konsantrasyonu arttıkça boncukların yüzey yapısının daha sıkı ve yoğun olduğu, ayrıca mide ortamında yüzey yapısında herhangi bir değişiklik olmazken, pH 6.8'de sıkı jel yapının kontrollü olarak parçalandığı saptanmıştır. Hazırlanan aljinat-kitozan-ST formülasyonunun mide ortamında stabil kalıp barsak ortamında proteini salım yapması, SSA'nın gastrointestinal kanalda ince barsaklara hedeflendirilmesinde bir gelecek vaat ettiği düşünülmektedir.