Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Sevtap KILINÇ
Danışman: Ayşe Meltem Sevgili
Özet:
Bu çalışma anti-obezite etkisi bilinen bir anti-epileptik ilaç olan topiramatın (TPM) sağlıklı ve non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH) oluşturulmuş karaciğer dokusunda oksidan-antioksidan parametreler üzerindeki etkilerinin gösterilmesi amacıyla planlandı. NAYKH oluşturmak amacıyla yüksek yağlı diyet kullanıldı. Çalışmamızda 30 adet Wistar albino sıçan kontrol, TPM, diyet, diyet + TPM ve diyet + vitamin E olmak üzere 5 gruba ayrıldı. TPM, 6 haftalık diyet sonrasında, 21 gün boyunca 100 mg/kg/gün dozunda oral olarak verildi. TPM’nin olası antioksidan etkinliğini karşılaştırmak amacı ile antioksidan etkinliği bilinen E vitamini ise yine 6 haftalık diyet sonrasında, 21 gün boyunca 250 mg/kg/gün dozunda oral olarak verildi. Çalışma sürecinde haftalık ağırlık ve kan şekeri takipleri yapıldı; karaciğer dokusunda malondialdehit (MDA) ve glutatyon (GSH) düzeyleri, glutatyon peroksidaz (GPx) ve süperoksit dismutaz (SOD) aktiviteleri ölçüldü. Karaciğer fonksiyon testleri değerlendirmek için AST ve ALT düzeyleri ölçüldü. Karaciğerden alınan doku örneklerinde hematoksilen & eozin boyaması ile yağlanma, infiltrasyon ve balonlaşma NAYKH aktivite skoru (NAS) ile histolojik olarak değerlendirildi. karaciğer histolojik olarak incelendi. İstatistiksel analiz için Jamovi yazılım programı kullanıldı ve P<0.05 anlamlı kabul edildi. Diyet grubuna kıyasla Diyet + TPM grubunda ağırlık ve kan şekerlerinin daha düşük olduğu görüldü (p<0,05). NAYKH gelişiminin ve TPM’nin karaciğer dokusunda MDA düzeylerini arttırdığı, GSH düzeylerini azalttığı, GPx aktivitesini azalttığı ve bu ikisinin birlikte SOD aktivitesini arttırdığı; E vitaminin ise bu değerleri kontrol seviyelerine çektiği görüldü (p<0,05). Histoloji verileri değerlendirildiğinde TPM grubunda belirgin infiltrasyon, sitoplazmik vakuol görülürken, puanlama sonucunda istatistiksel anlamlılık bulunamamıştır. DT grubunda yaygın balonlaşma ve infiltrasyon görülmüş olup puanlama sonucu istatistiksel olarak anlamlıdır. Sonuç olarak TPM’nin karaciğer dokusunda oksidan etkili olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler : Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı, Topiramat, Oksidatif stres