36-72 Aylık Çocukların Duygu Düzenleme Becerileri ile Mizaç Özellikleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, okul öncesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEYMA ÇELEN
Danışman: Aysel Tüfekci
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma okul öncesi eğitimine devam eden 36-72 aylık çocukların duygu düzenleme becerileri ile mizaç özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırma verileri "Kişisel Bilgi Formu", "Duygu Düzenleme Ölçeği" ve "Çocuklar İçin Mizaç Ölçeği" aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 eğitim öğretim yılında Ankara ili Etimesgut, Yenimahalle ve Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi ve özel okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 303 çocuk ve onların ebeveynleri oluşturmuştur. Araştırmanın sonuçlarına göre; çocukların Duygu Düzenleme Ölçeği alt boyutlarının betimsel özelliklerine bakıldığında, duygu düzenleme alt boyutunun ortalama civarı yığılma gösterdiği, değişkenlik/olumsuzluk alt boyutunun ise ortalamanın altında yığılma gösterdiği görülmüştür. Duygu Düzenleme Ölçeği' nin alt boyutları değişkenler açısından incelendiğinde, değişkenlik/olumsuzluk alt boyununun cinsiyet, baba öğrenim düzeyi ve anne yaşı değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Duygu düzenleme alt boyunun baba öğrenim düzeyi, anne çalışma durumu, çocuk sayısı ve bakım veren değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği ortaya çıkmıştır. Ayrıca her iki alt boyutun anne öğrenim düzeyi değişkeni ile istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Çocuklar İçin Mizaç Ölçeği alt boyutlarının betimsel özelliklerine bakıldığında, yalnızca "aktivite düzeyi" alt boyutunun ortalamanın altında yığılım gösterdiği, "yakınlık ve uyum", "tepkisellik durumu", "dikkat ve sebat", "ritmiklik", "duyusal hassasiyet" ve "duygusal duyarlık" alt boyutlarının ise ortalama civarında yığılım gösterdiği tespit edilmiştir. Çocuklar İçin Mizaç Ölçeği'nin alt boyutları değişkenler açısından incelendiğinde, çocukların yaşı ve cinsiyeti, anne yaşı, baba çalışma durumu ve mesleği değişkenleri ile aralarında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Çocukların ölçeğin "tepkisellik Durumu" alt boyutundan elde ettikleri puanlarda anne ve baba öğrenim düzeyi, anne mesleği ve çocuğun bakımını gerçekleştiren kişi değişkenlerine göre; "duygusal duyarlık" alt boyutundan elde ettikleri puanlarda baba öğrenim düzeyi ve anne çalışma durumu değişkenlerine göre; "dikkat ve Sebat" alt boyutundan elde ettikleri puanlarda baba yaşı ve anne çalışma durumu değişkenlerine göre; "duyusal hassasiyet" alt boyutundan elde ettikleri puanlarda çocuk sayısı değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu saptanmıştır. Çocukların duygu düzenleme becerileri ile mizaç özellikleri arasındaki ilişkiye bakıldığında Duygu Düzenleme Ölçeği değişkenlik/olumsuzluk alt boyutu ile "yakınlık ve uyum", "tepkisellik durumu", "dikkat ve sebat", "ritmiklik" ve "duygusal duyarlık" alt boyuları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Duygu düzenleme alt boyutunda ise Çocuklar İçin Mizaç Ölçeği'nin tüm alt boyutları ile arasında negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.