ÇOCUKLARA GERİ DÖNÜŞÜM BİLİNCİ KAZANDIRMAK İÇİN GÖMÜLÜ DERİN ÖĞRENMEYE SAHİP BİR ATIK KUTUSU TASARLAMAK
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONUR KARA
Danışman: Ayşe Demirhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde atıkların doğru sınıflandırılmasındaki en büyük sorunlardan birisi insanların geri dönüşüm bilincine sahip olmamasıdır. Bu bilincin çocukluk döneminde insanlara kazandırılması için anaokullarında ya da ilkokullarda eğitim verilmekte ve çocukların kendileri için tasarlanmış geri dönüşüm kutularını doğru kullanmaları beklenmektedir. Bu çalışmada, çocuklarda çevre bilincini artırmak ve geri dönüşüm kutularını daha etkin kullanmaları için çocukları eğitmek amacıyla akıllı ve gömülü sisteme sahip bir geri dönüşüm kutusu tasarlanmıştır. Bu akıllı geri dönüşüm kutusu, Raspberry Pi 4B işlemci tarafından kontrol edilen bir görüntü işleme sistemine sahiptir. 4 hazneli ve kapaklı geri dönüşüm kutusunda çocuk herhangi bir hazne kapağına atık bıraktığında sistem çalışmaya başlar. Kameralar yardımıyla atık görüntüler elde edilir ve eğitimli derin sinir ağı ile sınıflandırılır. Çocuğun atığı doğru hazneye mi yoksa yanlış hazneye mi attığı belirlenir. Geri dönüşüm kutusuna konulan LCD ekran ile eğlenceli içeriklerle yönlendirmeler yapılarak çocuğun atıkları doğru hazneye koyması sağlanır. Atık görüntülerin sınıflandırılması için DenseNet-201, NasNetMobile ve VGG16 modellerinden oluşan önceden eğitilmiş bir MultiNet sinir ağı kullanılmaktadır. Bu çalışmada önceden eğitilmiş derin sinir ağlarının ilgili probleme göre eğitiminin devam ettirilmesine imkan veren transfer öğrenme yöntemi kullanılmıştır. Çocukların okullarda kullanabilecekleri 4 tür atıktan (kağıt, plastik, cam, metal) oluşan toplam 1075 adet görsel içeren yeni bir veri seti oluşturulmuştur. Bu çalışma sonucunda 7-kat çapraz doğrulama kullanılarak %98'lik sınıflama doğruluğu elde edilmiştir.