Sürdürülebilir turizme geçiş için kültürel mirasın uyarlanabilir yeniden kullanımı: Tunus, Tataouine örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SIRINE JEDIDI

Danışman: BİLGE ARMATLI KÖROĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, Tunus'ta uzun süredir baskın olan kıyı odaklı kitle turizmi modelini ve bu modelin yol açtığı mekânsal yoğunlaşma ile bölgesel eşitsizlikleri ele almaktadır. Çalışma, iç ve güney bölgelerde yeterince kullanılmayan kültürel miras varlıklarının canlandırılmasında uyarlanabilir yeniden kullanım ve tematik rotaların alternatif birer planlama aracı olarak potansiyelini araştırmaktadır. Anketler, saha gözlemleri ve odak grup görüşmelerini içeren karma yöntem yaklaşımı, yerel koşullara, topluluk beklentilerine ve yeniden kullanım olanaklarına ilişkin ampirik bulgular sunmaktadır. Bu bulgulara dayanarak tez, yazar tarafından metaforik bir planlama modeli olarak kullanılan "Sürdürülebilir Kapsül Şehir" kavramını ortaya koymaktadır. Tataouine pilot alan olarak ele alınmakta; dağınık konumdaki kültürel miras varlıklarının, yedi tematik rota aracılığıyla işlevsel düğümler halinde birbirine bağlandığı bütünleşik bir mekânsal ağ olarak yeniden etkinleştirilebileceği gösterilmektedir. Bu yaklaşım, mekânsal sürekliliği güçlendirmeyi ve yerel odaklı gelişimi desteklemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, uyarlanabilir yeniden kullanım, sürdürülebilir turizm ve bölgesel planlama alanları arasındaki disiplinlerarası tartışmalara, bağlama duyarlı ve aktarılabilir bir çerçeve sunarak katkı sağlamaktadır. Önerilen model, Tunus'un güney ve iç kesimlerindeki marjinalleşmiş bölgelerin yanı sıra benzer Akdeniz bağlamlarında da uygulanabilir niteliktedir. Kültürel mirası aktif bir mekânsal kaynak, turizmi ise yere özgü ve dönüştürücü bir süreç olarak yeniden ele alan bu tez, daha dengeli ve yer temelli bir turizm yaklaşımına yönelik planlama perspektifi geliştirmektedir.