Hidradenitis suppurativa hastalarında serum ASCA IgG/IgA seropozitifliği, NOD2/CARD15 gen polimorfizmi ve fekal kalprotektin düzeyi ile hastalık şiddeti ve hastalığın klinik/fenotipik özellikleri arasındaki ilişkinin incelendiği prospektif çalışma

MAHMUT ESAT TANRIBİLİR

Hidradenitis suppurativa hastalarında serum ASCA IgG/IgA seropozitifliği, NOD2/CARD15 gen polimorfizmi ve fekal kalprotektin düzeyi ile hastalık şiddeti ve hastalığın klinik/fenotipik özellikleri arasındaki ilişkinin incelendiği prospektif çalışma

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MAHMUT ESAT TANRIBİLİR

Danışman: AHMET BURHAN AKSAKAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hidradenitis suppurativa (HS); aksilla, inguinal, inframamaryan ve perineal bölge gibi apokrin bezlerden zengin yerlerde yerleşme eğilimi gösteren kronik, inflamatuvar bir hastalıktır. Çalışmamızda, HS hastalarında ve sağlıklı gönüllülerde, ASCA IgA ve IgG antikorları, fekal kalprotektin düzeyi ve çeşitli NOD2 gen polimorfizmleri incelendi. Yetmiş HS hastası ile, yaş ve cinsiyet açısından istatistiksel olarak benzerlik gösteren 50 sağlıklı gönüllü çalışmamıza dahil edildi. ASCA IgA seropozitifliği, HS hastalarının %20,6'sında,sağlıklı gönüllülerin ise %4'ünde saptandı. ASCA IgA seropozitifliğinin; HS hasta grubunda, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu görüldü (p=0,009). ASCA IgG seropozitifliği ise; HS hastalarının %26,5'inde, kontrol grubundaki gönüllülerin %12'sinde bulundu; HS hasta grubu ile kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görüldü (p=0,054). Hastaların, tanı üzerinden geçen süre ile ASCA IgA seropozitifliği arasındaki ilişki incelendiğinde, ASCA IgA seropozitifliği olan hastalarda tanı üzerinden geçen ortalama süre 6 ± 5,05 yıl, ASCA IgA seronegatif olan hastalarda ise 3,68 ± 3,94 yıl olarak belirlendi (p=0,02). Canoui-Poitrine sınıflandırmasına göre; aksiller-mamaryan fenotipte yer alan hastaların %18,7'sinde, foliküler fenotipte yer alan hastaların %27,2'sinde ve gluteal fenotipte yer alan hastaların %20'sinde ASCA IgA seropozitifliği tespit edilmiştir. HS hastalarında fenotipik alt gruplar ile ASCA IgA seropozitifliği arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p=0,87). Martorell sınıflandırmasına göre, foliküler fenotipte değerlendirilen 5 hastanın hiçbirinde ASCA IgA seropozitifliği saptanmazken, inflamatuvar fenotipte yer alan hastaların %25,7'sinde, mikst fenotipte yer alan hastaların %17,8'sinde ASCA IgA seropozitifliği tespit edildi. Gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p=0,37). HS hastalarının %23,5'inde fekal kalprotektin düzeyi 150 mcg/g'ın üzerinde olduğu gözlenirken, kontrol grubundaki katılımcıların hiçbirinde fekal kalprotektin düzeyi 150 mcg/g'ın üzerinde saptanmadı. Hurley evre I hastaların %20'sinde, Hurley evre II hastaların %14,2'sinde ve Hurley evre III hastaların %35'inde fekal kalprotektin düzeyi 150 mcg/g üzerinde saptandı. Hastaların Hurley evreleri ve fekal kalprotektin yüksekliği arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p=0,213). Hastalığın fenotipik alt tipleri ile fekal kalprotektin düzeyi arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı. HS hasta grubunda ve sağlıklı kontrol grubunda, en sık tek nükleotid polimorfizminin NOD2 IVS8+158 (rs5743289) gen bölgesinde olduğu tespit edildi. HS hastalarının %24,2'sinde C/T ve %1,4'ünde T/T genotipleri tespit edildi. Sağlıklı kontrol grubunda yer alan gönüllülerin ise %22'sinde C/T tek genotipi saptandı. İki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadı (p=0,615). Sağlıklı kontrol grubunda yer alan gönüllülerin %4'ünde ve HS hasta grubunda yer alan hastaların %1,4'ünde NOD2 G908R (rs2066845) gen bölgesinde C/G genotipi saptandı. NOD2 R702W (rs2066844) gen bölgesinde ise, kontrol grubunda ve HS hasta grubunda yer alan tüm katılımcılarda C/C genotipi bulundu. HS hastalarında Hurley evresi ile semptomların ortalama süresi arasındaki ilişki incelendiğinde, Hurley evre I hastalarda 7,82 ± 7,50 yıl, evre II hastalarda 10,03 ± 5,82 yıl, evre III hastalarda 14,56 ± 9,72 yıl olarak tespit edildi (p= 0,015). Hurley evreleri ile tanı üzerinden geçen ortalama süre incelendiğinde, Hurley evre I hastalarda 1,88 ± 1,21 yıl, evre II hastalarda 3,50 ± 2,84 yıl ve evre III hastalarda 7,52 ± 7,24 yıl olarak bulundu (p= 0,001). Çalışmamızdaki verilere dayanarak; ASCA antikorlarının, HS hastalarında hastalığın kronisitesi ve şiddetli hastalık varlığı ile ilişkili olabileceğini düşünmekteyiz. Ayrıca, fekal kalprotektin yüksekliği, HS hastalarında eşlik etmesi olası subklinik inflamasyonun varlığına yönelik ipucu sağlayabilir. HS hastalarında NOD2 gen polimorfizmlerinin sıklığında ise artış saptanmadı. NOD2 gen polimorfizmleri ile hastalık şiddeti ve hastalığın fenotipik özellikleri arasında da ilişki tespit edilmedi. Bu çalışma, HS hastalarında ASCA antikorları, fekal kalprotektin düzeyi ve NOD2 gen polimorfizmlerinin birlikte değerlendirildiği ilk çalışmadır. Hastalığın patogenezi, prognostik özellikleri ve genotip/fenotipik alt gruplarının özelliklerinin daha net aydınlatılabilmesi için, daha geniş hasta serileri içeren yeni çalışmalar gereklidir.