Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hamza Aydoğdu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Toplum içerisinde yer alan bireyleri istenilen bir yaşam düzeyine ulaştırma çabasının en etkili araçlarından birisi eğitimdir. Eğitim, bireylere, toplumun istediği davranışları ve ihtiyaç duyduğu davranış değişikliklerini kazandırma ve onların, toplumun içerisinde bulunduğu şartlara uyum sağlamalarını kolaylaştırma ve bunu gerçekleştirme görevleriyle yükümlüdür. Bu sayede eğitim, toplumun sosyal gelişmesini güçlendirerek var olan sorunlara çözüm bulmaya çalışmaktadır. Bir toplumda yaşayan bireylerin davranışları ve bireyler arası ilişkiler, içerisinde bulunulan dönemde yaşanan toplumsal değişmeyi yansıtır. Bu nedenle toplumsal değişim aile, ekonomi, din, siyaset, hukuk ve eğitim gibi toplumsal kurumlarda kendini gösterir. Toplumsal değişme özellikle 19. yüzyılda Avrupa'da başlayarak hızla yayılmıştır. Bu değişimden Ülkemizde etkilenmiştir. Ancak Batı'da yaşanan değişim ve dönüşüme uyum sağlama kolay olmamıştır. Uyum sağlama sürecinde Batı-Osmanlı ikilemi ortaya çıkmış ve bunun sonucu olarak medeniyet, kültür ve zihniyet farklılığı noktasında bir takım sosyal sorunlar doğmuştur. Değerler sistemi etkilenmiş ve bunun sonucunda yaşanan toplumsal değişimler bir çok edebi esere konu olmuştur. O dönemin bir yazarı olan Yakup Kadri'de olaylardan etkilenmiş ve Balkan Savaşından Birinci Dünya Savaşına, Milli Mücadele'den yeni Türkiye Devleti'nin kuruluşuna ve 1950'li yılları kapsayan toplumsal hayatımızı çeşitli yönleri ile romanlarında kaleme almıştır. Yakup Kadri Karaosmanoğlu, yazılarında uslüba önem vermiştir. İyi bir gözlemci ve aynı zamanda iyi bir okur olan Yakup Kadri, mensur şiir, hikaye, tiyatro, roman, hatıra, anı, makale gibi çeşitli edebi türlerde eserler yazmıştır. Eserlerinde, Tanzimat ve sonrası yaşanan olaylar Batı medeniyeti ile karşılaşan insanımızın değişme çizgisi, nesillerin tartışmaları ve çatışmaları trajik bir şekilde dile getirmiştir Toplumun sorunlarına duyarlı olan Yakup Kadri, özellikle önemini vurguladığımız eğitim konusunu eserlerinde ne derecede yansıtmaktadır? sorusundan yola çıkılarak hazırlanan çalışma ile bu sorunun cevabı aranmıştır. Eserlerinde daha çok Tanzimat'tan 1950'li yıllara kadar ülkemizde yaşanan sorunları ve toplumsal değişmeyi dile getiren Yakup Kadri, direk olarak eğitimle ilgili sorunlara eğilmemiş olmakla birlikte eğitimin bağlantıl olduğu değişen değerler, aile yapısı, aydın insanlar, din ve inanç gibi konular üzerinde durmuş ve bu çerçeveden eğitimin önemini vurgulamıştır.