Erzincan ilinde yaşayan 12-14 yaş kız ve erkek çocuklarda sağlıkla ilişkili fiziksel uygunluk düzeylerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERGÜL ÇOLAK
Danışman: METİN KAYA
Özet:-105- 8. ÖZET Bu çalışma Erzincan il merkezi ve ilçelerde okuyan 12-14 yaşlan arasındaki çocukların, sağlıkla ilgili fiziksel uygunluk özelliklerim belirleyerek yaş ve cinsiyet farklılıklanm ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya Erzincan il merkezinde okuyan 264 kız (12 yaş 97, 13 yaş 71, 14 yaş 96), 319 erkek (12 yaş 80, 13 yaş 125, 14 yaş 1 14) ile ilçelerde okuyan 212 kız (12 yaş 66, 13 yaş 79, 14 yaş 67), 224 erkek (12 yaş 61, 13 yaş 60, 14 yaş 103) olmak üzere toplam 1019 öğrenci gönüllü olarak katılmıştır. Sağlıkla ilgili fiziksel uygunluk özellikleri belirlemek için öğrencilere bazı antropometrik ve motorik testler uygulanmıştır. Antropometrik testler boy uzunluğu, vücut ağırlığı ve vücut kompozisyonu ölçümlerini kapsamıştır. Otur- eriş testi, 30 sn mekik testi, manuel kas testi ve 20 m mekik koşu testi ise motorik testler olarak kullanılmıştır. Gruplar arasında (yaş, cinsiyet ve yerleşim) fiziksel uygunluk özellikleri bakımından farkları belirlemek amacıyla 3x2x2 düzeninde varyans analizi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, 12-14 yaş grubu kız ve erkek öğrenciler arasında boy uzunluğu açısmdan farklılık tespit edilmemiştir. Kız öğrencilerin vücut ağırlığı ve vücut yağ oranlarının erkek öğrencilerden daha yüksek olduğu bulunmuştur. Otur- eriş testi dışında diğer motorik testlerde, erkek öğrencilerin kızlardan daha iyi bir performans gösterdiği tespit edilmiştir. Yaş artışına paralel olarak kız ve erkek öğrencilerin boy uzunlukları ve vücut ağırlıkları da artmıştır. Erkeklerin vücut yağ oranı yaş artışı ile birlikte sabit-106- kahrken, kızlann yağ oranlarında artış meydana gelmiştir. Her iki cinsiyette yağsız vücut kitlesi, yağ ağırlığı ve vücut kitle indeksinin yaşla anlamlı seviyede arttığı tespit edilmiştir. Otur-eriş test performansında her iki cinsiyette de 13 yaşında bir düşüş gözlenmiştir. Ayrıca 12-13 ve 13-14 yaşlan arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Kız öğrencilerin 30 sn mekik testi değerlerinde dalgalı bir eğilim meydana gelirken, erkek öğrencilerin değerlerinde yaşla birlikte artış meydana gelmiştir. Her iki cinsiyette manuel kas testi değerleri yaşa bağlı olarak değişmemiştir. Maksimal aerobik güç değerleri hem kız hem de erkek öğrencilerde azalmıştır. îlde okuyan öğrencilerin bütün antropometrik ölçümleri, vücut yağ oranlan ve yağsız vücut kitleleri ilçelerde okuyan öğrencilerden daha yüksek bulunmuştur. 30 sn mekik testi dışında diğer motorik testlerde ilçelerde okuyan öğrencilerin lehine anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Fiziksel uygunluk, ergenlik, sağlıkla ilişkili fiziksel uygunluk.