Türkiye'de endüstriyel tasarım lisans programlarının afete yönelik tasarımlar konusunda değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ENDÜSTRİYEL TASARIM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞÜHEDA KANAT TERLEMEZ

Danışman: Dilek Akbulut

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırma, Türkiye'deki endüstriyel tasarım lisans programlarını afet konulu projeler yapmaya yönlendiren unsurları ve öğretim görevlilerinin bu projelere yaklaşımını anlamayı hedeflemektedir. Endüstriyel tasarım disiplini, afet konulu tasarımları yeni bir alan olarak görmekte ve endüstriyel tasarımcının bu alandaki rolünü belirlemeye çalışmaktadır. Meslek grubuna atfedilen bu yeni rolün kabul edilebilmesi için eğitim önemli bir görev üstlenmektedir. Türkiye'deki endüstriyel tasarım lisans programlarının bu konudaki çalışmalarının seviyenin değerlendirilmesi ve bu programların yürüttüğü projelerin literatürle ne kadar uyumlu şekilde ilerlediği değerlendirilmektedir. Bu çalışma, ülkemizde eğitim perspektifinden endüstriyel tasarımcıların afetlere yönelik projelere yaklaşımını nitel veriler kullanarak literatüre kazandırmayı amaçlamaktadır. Bu amaca yönelik olarak öğretim elemanlarıyla, lisans seviyesinde yürütülen projeler hakkında yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve oluşturulan kanıtlara dair incelemeler yapılmıştır. Görüşmeler sonucunda elde edilen bilgiler belirlenen temalar altında toplanarak tablo haline getirilmiş, bu tablolar yorumlanarak programların afet konulu proje oluşturmaktaki motivasyonları ve bu projelerin içerikleri ortaya konmuş, literatürle karşılaştırılmıştır. Afete yönelik projelerin endüstriyel tasarım eğitiminde pedagojik hedefler/ ders çıktılarına uyum sağlayabilme, öğrencilere meslek etiği ve sosyal sorumluluk bilinci kazandırma etkisi, öğretim elemanlarının kişisel ilgi ve hassasiyetleri gibi içsel ve Türkiye'nin yüksek afet riski, toplumsal gündem, iş birlikleri, yarışmalar, çağrılar ve çalıştaylar, görünürlük sağlama gibi çevresel nedenlerle tercih edilen bir konu olduğu ancak henüz süreklilik ve etkili uygulama bağlamında güçlendirilmeye ihtiyaç duyulduğu sonucuna ulaşılmıştır.