Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Muhammet OCAK
Danışman: Atiye Seda Yar Sağlam
Özet:
Kadınlarda dünyada en sık insidansa sahip kanser türü olan meme kanseri, ölüm riski kanserin metastaz sürecinin akıbetine göre artabilmektedir. Metastazın en önemli mekanizması olan Epitelyal mezenkimal geçiş sürecinin anlaşılması ve buna bağlı olarak tedavi yöntemleri geliştirilmesi çok önemlidir. Epirubisin günümüzde kanser tedavisinde kullanılan antrasiklin ailesine mensup bir kemoterapi ilacıdır. Kanser hücrelerinde DNA moleküllerine interkalasyon yaparak bağlanarak işlev görürler. Yapılan son çalışmalarda epirubisin gibi kemoterapi ilaçlarının etkisini indükleyici ajan olarak fitokimyasallar ilgi çekmiştir. Bir fitokimyasal ailesi olan Flavonoidlerin bir üyesi olan taksifolinin kanser üzerindeki rolü henüz tam anlaşılamamıştır. Bu çalışmada epitelyal-mezenkimal geçiş sürecinde taksifolinin üçlü negatif meme kanserinin in vitro ve in vivo modellerinde tek başına, ya da epirubisin ile kombine olarak uygulanmasıyla ortaya çıkan gen-protein düzeyine olan etkileri araştırılmıştır. Çalışmalarda ilaçların tek başına ya da kombine kullanımının in vitro düzeyde hücre canlılığı ve sitotoksik etkisi 4T1 fare meme kanser hücre hatlarında araştırılmıştır. Taksifolinin hücre canlılığını epirubisin ile kombine uygulamada anlamlı bir şekilde azalttığı görülürken, sitotoksisiteyi de tekil uygulamalara göre azalttığı saptanmıştır. In vivo modellerde ise, 4T1 fare meme kanser hücreleri kullanılarak meme kanseri modeli oluşturulan balb/c farelerinden oluşan gruplarda taksifolinin yalnız ve kombine bir şekilde uygulandığında epitelyal-mezenkimal geçiş sürecinde rol alan genler olan N-kaderin, Vimentin, Slug, Snail, β-katenin, Zeb1, Zeb2 genlerinde önemli ölçüde ifadelenmeyi azalttığı E-kaderin geninde ise artırdığı bulunmuştur. Bununla birlikte protein düzeyinde yapılan çalışmalarda taksifolinin epirubisin ile kombine uygulandığı gruplarda, tekil muamele edilen gruplara oranla gen ifadelenmesine benzer sonuçlar bulunmuştur. Bu çıktılar, taksifolin flavonoidinin epirubisin kemoterapi ilacı ile uygulanmasının üçlü negatif meme kanserine karşı in vitro ve in vivo çalışmalarda korelasyon göstererek gen-protein düzeyinde hastalığın tedavisine olumlu bir ektisi olduğunu göstermiştir. Bu sebeple taksifolin potansiyel bir terapötik ilaç ve kemoterapi yardımcı ajanı olarak ileriye dönük çalışılabilir.
Anahtar Kelimeler : Epirubisin, Taksifolin, Epitelyal-Mezenkimal Geçiş, Üçlü Negatif Meme Kanseri, Metastaz