Ankara örnekleminde 12-36 aylık bebek ve çocuklar için sosyal ve duygusal değerlendirme aracının türk çocuklarına uyarlanması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASEMİN ALPAN

Danışman: ADALET KANDIR

Özet:

B u araştırma, Ankara örnekleminde 12-36 Aylık Bebek veÇocuklar İçin Sosyal ve Duygusal Değerlendirme Aracının Türk Çocuklarınauyarlanması amacıyla yapılmıştır. Tarama niteliğinde olan araştırmanın evrenini,2004-2005 öğretim yılında, Ankara il merkezinde bulunan gündüz bakımevlerive kreşlerine devam eden 12-36 aylık çocuklar ve ebeveynleri oluşturmaktadır.Aracın Türk çocuklarına uyarlanması için ölçek, üç ayrı kişi tarafındanTürkçe'ye çevrilmiş, daha sonra çeviriler, birbirinden bağımsız üç kişitarafından yeniden İngilizce'ye çevrilmiştir. Aracın son şekli için, Türkçe veİngilizce bilen dil bilimcilerin görüşü alınmıştır. Formlar alınan görüşlerdoğrultusunda yeniden düzenlenmiş ve uzman görüşüne sunulmuştur.Uzmanlardan gelen görüşler doğrultusunda forma son şekli verilmiştir.Ölçeğinuygulanacağı örneklemi, tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilmiş 253 çocuk veebeveynleri oluşturmuştur.Örneklem seçilirken, sosyo- ekonomik düzey vecinsiyet dikkate alınmıştır.A racın uygulanmasıyla elde edilen veriler kullanılarak geçerlilik vegüvenilirlik çalışmaları yapılmıştır.Aracın geçerlilik çalışması kapsamında, ilkolarak yapı geçerliliğine bakılmış, bu bağlamda özgün aracın faktör yapısı,Türk kültüründeki geçerliliği doğrulayıcı faktör analizi ile incelenmiştir.Yapılan madde analizleri sonucunda bireyleri ayırt etmede yetersiz olduğugörülen bazı maddeler çıkarılmıştır.Aracın uzun formunun aynılık geçerliliğinideğerlendirmek amacıyla uzun form ve kısa formdan elde edilen puanlararasındaki korelasyona bakılmış ve anlamlı düzeyde bir ilişki bulunmuştur.Sosyal ve Duygusal Değerlendirme Aracının sosyal ve duygusal gelişimaçısından bireysel farkları yansıtmada güvenilir olduğunu değerlendirmekamacıyla bir uygulamaya ve iki uygulamaya dayalı yöntemler kullanılmıştır.iiUygulama yapılan grupta Sosyal ve Duygusal Değerlendirme Aracı (SDDA)puanlarının güvenilirliği için cronbach alfa değerleri, hem üst,orta,alt sosyoekonomik düzeye ve cinsiyetlere göre hem de genel olarak bulunmuştur. Tümuygulamalarda alfa değerinin yüksek çıkması, ölçeğin iç tutarlılığının yüksekolduğunu göstermiştir.Aracın zamana bağlı tutarlı ölçümler verip vermediğiniincelemek için, test-tekrar test yöntemi kullanılmıştır. Bu çerçevede SosyalDuygusal Değerlendirme Aracı(SDDA), ilk uygulama yapılan grup içindenseçilen 50 çocuk üzerinde, dört hafta sonra ikinci test uygulanmış,testin ikiuygulama puanı arasındaki korelasyonuna bakılmıştır. Test tekrar testkorelasyonlarının yüksek olması aracın zamana bağlı olarak tutarlı sonuçlarortaya koyduğu sonucunu vermiştir. Test-tekrar test uygulamasında da üst,orta,alt sosyo ekonomik düzey ve cinsiyetlere göre alfa değerlerine bakılmış,değerlerin yüksek çıkması, ile aracın zamana bağlı olarak da iç tutarlılığınınyüksek olduğunu ortaya koymuştur. Ölçek, Amerika ve Fransa' da yapılangeçerlilik ve güvenilirlik çalışmalarında olduğu gibi Ankara örnekleminde degeçerli ve güvenilir bulunmuştur.