Tipik gelişim gösteren ve gelişimsel dil bozukluğu olan 5 yaş çocukların anlatı becerileri ve çalışma belleği arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi, Özel Eğitim, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DENİZ UYĞUN
Danışman: Arzu Doğanay Bilgi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmada tipik gelişim gösteren ve gelişimsel dil bozukluğu olan beş yaş çocukların anlatı becerileri ve çalışma belleği arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 33 tipik gelişim gösteren ve 33 gelişimsel dil bozukluğu tanısı almış 60-71 ay aralığında toplam 66 çocukla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veriler Edmonton Öyküleme Değerlendirme Aracı (Edmonton Narrative Norms Instrument) ve Çalışma Belleği Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Çocuklara Edmonton Öyküleme Değerlendirme Aracı A seti öykü tekrar etme ve anlatı görevleri uygulanmıştır. Çocukların anlatıları ses kaydına alınmış sonrasında çevir yazıya dönüştürülmüştür. Anlatılar öykü makro yapısına göre değerlendirilmiş ve puanlanmıştır. Veriler Kolmogorov Smirnow testi, Bağımsız Örneklem t testi, Mann Whitney U testi kullanılarak ve Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı hesaplanarak analiz edilmiştir. Tipik gelişim gösteren ve gelişimsel dil bozukluğu olan çocukların anlatı becerileri makro yapısı ve çalışma belleği performansları arasındaki ilişkiyi incelemek için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı hesaplanmıştır. Tipik gelişim gösteren ve gelişimsel dil bozukluğu olan çocukların çalışma belleği ve sözel bellek performansları arasındaki fark için Bağımsız Örneklem t testi; görsel bellek performansları için ise Mann Whitney U testi ile analiz yapılmıştır. Araştırma sonucunda tipik gelişim gösteren çocukların anlatı becerileri makro yapısı ve çalışma belleği performanslarının gelişimsel dil bozukluğu grubuna kıyasla anlamlı derecede daha yüksek olduğu, görsel bellek performanslarının ise benzer olduğu bulunmuştur.