Laktik asit bakterilerinde biyofilm oluşumunun araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Fakültesi, Biyoloji, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE AKMAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Zehranur Yüksekdağ
Eş Danışman: Tuğba Kılıç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında, 96 laktik asit bakterisi (LAB)'nin temel biyofilm özellikleri incelenerek, planktonik ve biyofilm formları arasında biyofilm matriksi bileşenlerinden olan ekzopolisakkaritlerin (EPS) farklı büyüme evrelerinde (erken, ara ve olgun faz) profil ve miktar farklılıklarının tespit edilmesi, LAB-EPS'lerinin biyofilm oluşturan Staphylococcus aureus (MRSA) ATCC 43300 bakterisi üzerindeki antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi ve önemli bir matriks bileşeni olan eDNA'nın varlığının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda LAB'nin biyofilm oluşturabildikleri tespit edilerek, bakteriler arasında güçlü biyofilm oluşturduğu tespit edilen ve en yüksek EPS üretim miktarına (984,0±3,0 mg/L) sahip Ligilactobacillus salivarius KC27L bakterisi seçilmiş ve ileri düzey çalışmalarda kullanılmıştır. L. salivarius KC27L suşunun lag fazı, logaritmik fazı, durgunluk fazı ve ölüm fazına denk gelen saatler belirlenmiştir. En yüksek EPS üretimini logaritmik fazda (12. saat) (1033,8±1,0 mg/L) gösterirken, en düşük EPS üretimini ise lag fazı sonu/logaritmik faz başlangıcında (6. saat) (486,7±2,0 mg/L) göstermiştir. Bakterinin gelişim süreleri ile EPS üretimi arasında çok güçlü pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Bakterinin hangi saatte erken, ara ve olgun biyofilm yaşam formlarına sahip olduğu ve EPS üretim miktarlarındaki artışının, biyofilm oluşturma yeteneğine bağlı olduğu ön görülmüştür (p<0,01). MRSA 43300'ün oluşturmuş olduğu biyofilmi, KC27L'nin biyofilm yaşam formundan izole edilen EPS'leri %15,6-54,4 oranında; planktonik yaşam formu EPS'lerinin ise %30,6-60,7 arasında değişen oranlarda engellendiği belirlenmiştir. KC27L bakterisinin olgun biyofilmlerinin (28. saat) DNaz I enzimi ile muamele sonrasında, DNaz I'in biyofilm miktarında azalmaya neden olduğu tespit edilerek, KC27L bakterisinin biyofilm matriksinde yer alan eDNA'nın varlığı ortaya koyulmuştur. Tez kapsamında, KC27L'nin biyofilm oluşturma kapasiteleri, matriks bileşenleri ve biyofilm kontrol yetenekleri ilk kez detaylandırılmış olup ileri de yapılabilecek biyofilm çalışmaları için kaynak niteliği taşımaktadır.