Ortaokul 8. sınıf öğrencilerine yönelik bilimsel muhakeme becerileri test geliştirme çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP ESLEM DUMAN
Danışman: İlbilge Dökme
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Fen eğitiminde öğrencilerin soyut işlemler döneminde kazanması gereken Bilimsel Muhakeme Becerilerinin düzeyini belirlemenin verimli bir eğitim için gerekli olduğu düşünülmektedir. Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programında ve 21. Yüzyıl Becerileri arasında da öğrencilere Bilimsel Muhakeme Becerilerinin kazandırılmasının hedeflendiği belirtilmektedir. Bu nedenle öğrencilerdeki muhakeme becerilerini ölçmek ve izlemek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracına ihtiyaç olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, ortaokul 8. Sınıf öğrencilerinin Fen Bilimleri dersindeki Bilimsel Muhakeme Becerilerine sahip olma düzeylerini belirlemek amacıyla geçerli ve güvenilir bir test geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda hazırlanan testin geliştirilme sürecinde nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Ankara ili Yenimahalle ilçesinde üç farklı devlet ortaokulunda öğrenim görmekte olan toplam 537 8. Sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmada örneklem kolay ulaşılabilir örnekleme yoluyla seçilmiştir. Araştırma için kapsam geçerliliği, görünüş geçerliliği çalışmaları yapıldıktan sonra pilot uygulamadan elde edilen veriler doğrultusunda yapı geçerliliği çalışmaları da sırasıyla yapılmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda geliştirilen testin 22 soruluk son halinin KR- 20 değeri 0,905 olarak hesaplanmıştır. Geliştirilen testin yapı geçerliği verileri tek faktörlü yapıyı doğrulamıştır. Elde edilen geçerlik ve güvenilirlik verileri doğrultusunda geliştirilen Bilimsel Muhakeme ile İlişkili Düşünme Becerileri testinin araştırmalarda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir test olduğunu göstermektedir. Yapılan uygulamalar sonucunda elde edilen veriler SPSS 22 paket programı ile değerlendirilmiş ve veriler bağımsız örnekler t testi (independent sample t test) ve tek Yönlü Varyans Analizi (one -way ANOVA) ile analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında öğrencilerin; cinsiyetleri, geçen dönem aldıkları belge, fen, matematik ve türkçe dersi not ortalamaları, okul dışı fen etkinliklerine katılma durumları, fen laboratuvar kullanma sıklıkları, evde okulda yaptıkları fen etkinliklerini konuşma sıklıkları ve kitap okuma sıklıklarına göre gruplar arası karşılaştırmalar yapılmıştır. Öğrencilerin cinsiyetleri ile Bilimsel Muhakeme ile İlişkili Düşünme Becerileri Test skorlarının ilişkili olmadığı görülmüştür. Öğrencilerin son dönem aldıkları belge, fen, matematik ve türkçe dersi not ortalamaları, okul dışı fen etkinliklerine katılma durumları, fen laboratuvar kullanma sıklıkları, evde okulda yaptıkları fen etkinliklerini konuşma sıklıkları ve kitap okuma sıklıkları ile Bilimsel Muhakeme ile İlişkili Düşünme Becerileri Test skorları arasında anlamlı düzede farklılaşma tespit edilmiştir.