Ovaryen endometrioması olan IVF yapılan hastalarda serum ve folikül sıvısında GDF-9 ve BMP -15 parametrelerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYTAN RASULZADE
Danışman: AHMET ERDEM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Endometriozis, uterin kavite dışında endometrial dokunun (gland ve stromanın) bulunduğu kronik ve inflamatuar süreçlere yol açan bir hastalık olup, % 50-70 olasılıkla semptomatik olan hastalar başlıca kronik pelvik ağrı , dismenore , disparoni , infertilite gibi şikayetlerle başvurmaktadır. Bu hastalık östrojen bağımlı bir hastalık olup üreme çağındakı kadınların yaklaşık % 2 ila %10 oranında bulunurken infertil hastalarda % 50 oranında buluna bilir. Ovaryen endometrioma ise , intraovaryen hemorajiden kaynaklanan kalın , viskoz kahverengi sıvı içeren kist olup genel olarak ultrason ile tanı konulmakla beraber laparoskopi altın standart tanı yöntemi olarak bilinmektedir. Çalışmamızda değerlendirdiğimiz : GDF-9 ve BMP-15 oosit kaynaklı TGF-β süperailesi üyeleri olup, folikül gelişimi sürecinde önemli rol oynamaktadır. GDF-9 ve BMP-15, hücre büyümesi, farklılaşma ve apoptoz gibi biyolojik süreçleri etkileyerek normal folikül gelişimi ve ovulasyonda görev almaktadırlar. Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Yardımcı Üreme Teknikleri Merkezi ve NovaArt Tüp Bebek Merkez'inde - IVF tedavisi görmüş olan 20-45 yaş arası toplam 116 hastayı kapsayan bu çalışmada, overyen endometriyoması olan infertil hastaların folikül sıvısı ve serum örneklerinde GDF-9 ve BMP-15 parametrelerinin kontrol grubu olarak erkek faktörü nedeniyle tedavi edilen infertil hastalarla karşılaştırılması ve bu parametrelerin oosit gelişimi ve gebelik sonuçları üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, hastaların demografik özellikleri, laboratuvar değerleri, yumurta toplama günü alınan serum ve folikül sıvısındaki GDF-9 ve BMP-15 düzeyleri araştırılarak gruplar arasında AFS, oosit sayısı, M2 oosit sayısı, fertilizasyon oranı ve elde edilen gebelik sonuçları açısından karşılaştırma yapılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, gruplar arasında gebelik durumu, biyokimyasal gebelik ve abortus açısından istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Aynı zamanda antral folikül sayısı, oosit sayısı, M2 oosit sayısı, 2PN oosit sayısı, blast oranı, fertilizasyon oranı ve maturasyon oranı açısından her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.Çalışmada elde edilen verilere göre, endometriozisli hastalarla kontrol grubu arasında serum GDF-9 ve BMP-15 değerlerinin istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği görülmüştür. Çalışmada değerlendirmiş olduğumuz her ıkı faktörün granulosa hucrelerınden sentez edılen parakrın faktörler olması nedeniyle esas farklılığın folıkul sıvısı konsantrasyonlarında olması daha cok beklenilecek bir durum olmakla beraber elde ettiğimiz verilere göre Folikül sıvısı BMP-15 degerlerının endometrıozıs ve kontrol grubu arasında farklılık gosterırken, GDF-9 değerleri açısından endometrıozıs ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı gorulmustur. Literatur taramamız sonucuda da bu durumu endometrıozıste ıntraovaryen folikuler parakrın etkılesımlerde BMP-15'ın GDF-9 dan daha önemlı rolunun olduğu sonucuna varılmıştır. Endometrıozıslı hastalarda ıntrafıollikuler BMP-15 sevıyelerının yüksek olması granulosa hucrelerının endometrıozıs ıle ılıskılı olumsuz etkısı olabilecek dıger sıtokın ve veya parakrın duzenleyıcılerın etkısınden korunma mekanızması mı yoksa patolojik bır parakrın surecın sonucu mu olduğunu söylemek şimdilik mümkün görünmemektedir. BMP-15'ın ıntrafolıkuler onemlı olumlu etkılerının daha one cıkmıs olması olayın kompanzatuar bır süreç olduğu düşüncesine ağırlık kazandırmaktadır. Klinik olarak endometrıozıs olan hastalarda folıkuler gelısımın ve oosıt ıle embryo kalıtesının endometrıozıse bağlı olumsuz etkılenmedıgı bızım calısmamız ve oncekı lıteratur bılgılerınden anlaşılmaktadır. Bu klınık bulgularda BMP-15 ın endometrozıslı hastaların IVF surecınde FSH stımulasyonu sonrası folıkul sıvısı yüksek BMP-15 duzeylerının endometrıozısın oluşturdu ıntraovaryen ortamda olumsuz etkısının olmayacağı varsayımını desteklenmektedir. Sonuç olarak GDF-9 ve BMP-15'ın fertilite üzerine olan etkisini daha iyi anlamak için daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir.