Esnek soruşturmaya dayalı tasarlanan etkinliklerin öğretmen adaylarının çevre etiği farkındalık ve çevresel değerler tutum düzeylerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TÜLAY CAN TANRIVERDİ
Danışman: Ezgi Güven Yıldırım
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada esnek soruşturmaya dayalı tasarlanan etkinliklerin fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre etiği farkındalık ve çevresel değerler tutum düzeylerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın diğer bir amacı ise esnek soruşturma temelli öğretime dayalı tasarlanan etkinlikler ile öğrenim gören fen bilgisi öğretmen adaylarının uygulama sürecine ilişkin görüşlerinin belirlenmesidir. Araştırma nitel ve nicel veri toplama araçlarının kullanıldığı, karma yöntem desenlerinden açımlayıcı karma yöntem deseni ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılı güz döneminde Ankara'da yer alan bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesi fen bilgisi öğretmenliği anabilim dalında öğrenim gören ve çevre eğitimi dersi alan 4. Sınıf öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak Çevre Etiği Farkındalık Ölçeği (ÇEFÖ), 2-(ÇDM) İki Faktörlü Çevresel Değerler Modeli Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verileri ise araştırmacı tarafından hazırlanan kelime ilişkilendirme testleri ve yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Uygulama öncesinde Çevre Etiği Farkındalık Ölçeği ve 2-(ÇDM) İki Faktörlü Çevresel Değerler Modeli Tutum Ölçeği deney grubuna ön test olarak uygulanmıştır. Deney grubunda (N=22) öğretim, çevre etiği ve çevresel değerlerin öğretimine yönelik esnek soruşturma temelli öğretime dayalı tasarlanan etkinlikler kullanılarak yürütülmüştür. Uygulama süreci sonunda her iki ölçek de deney grubuna son test olarak tekrar uygulanmıştır. Ayrıca deney grubundaki öğretmen adaylarına kelime ilişkilendirme testleri ve yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Nicel verilerin analizinde bağımlı gruplar t-testi, nitel verilerin analizinde ise içerik analizinden yararlanılmıştır. Yapılan araştırmanın nicel verilerinin analizi sonucunda grupta yer alan öğretmen adaylarının Çevre Etiği Farkındalık Ölçeği ön ve son test puan ortalamaları arasında ve Çevresel Değerler Modeli Tutum Ölçeği ön ve son test puan ortalamaları arasında son test lehine istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Gruba uygulanan kelime ilişkilendirme testlerinde, öğretmen adaylarından çevre etiği ve çevresel değerler denilince akıllarına gelen ilk 5 kelimeyi yazmaları istenmiştir. Öğretmen adaylarının verdikleri cevaplar incelendiğinde öğretmen adaylarının anahtar kavramlar ile ilgili bilgilerinin bulunduğu görülmüştür. Ayrıca öğretmen adayları uygulama sürecine yönelik olumlu görüşler belirtmişlerdir. Çalışmanın sonuçlarından hareketle konuyla ilgili çalışma yürütecek araştırmacılara birtakım öneriler sunulmuştur.