Sağlıklı genç kadınlarda ağırlıklı ve ağırlıksız tek aerobik egzersiz seansının kemik döngüsü üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİYE TOSUN KAPUKIRAN
Danışman: ÜLKÜ NESRİN DEMİRSOY
Özet:64 ÖZET Egzersizlerin kemik döngüsü üzerindeki akut etkilerini, ağırlıklı ve ağırlıksız tempolu yürüyüşler arasında kemik döngüsü üzerindeki etki açısından fark olup olmadığını incelemek amacıyla; sağlıklı, premenapozal dönemde ve sedanter yaşam tarzı olan 26-33 yaşlarında gönüllü 9 kadın çalışmaya dahil edilmiştir. Deneklere ilk hafta koşu bandında tek seans 30 dklık submaksimal aerobik egzersiz (E); ertesi hafta aynı egzersiz sırt çantası içinde 5 kg ağırlık taşınarak (AE) yaptırılmıştır. İstirahatte, E ve AE sırasında; başlangıçta, 30. ve 45. dakikalarda serum PTH, osteokalsin, kalsitonin, PINP, PICP ve ICTP düzeyleri; başlangıçta ve 24. saatte serum ALP düzeyleri; başlangıçta, 1. ve 24. saatlerde idrar ICTP ve deoksipiridinolin düzeyleri çalışılmıştır. Kontrol grubunu istirahat ölçümleri oluşturmuştur. Bulgular tekrarlayan ölçümler varyans analizi (TÖVA) ile değerlendirilmiş; ALP ve PTH dışındaki ölçümlerde istatistiksel olarak anlamlı değişiklikler saptanmamıştır. Deoksipiridinolin değerleri güvenilir olmadığı için değerlendirme dışı bırakılmıştır. ALP düzeylerinde denek içi değişim incelendiğinde egzersizin temel etkisi anlamlı (p=0.000) bulunmuştur. Bonferroni düzeltmeli eşleştirilmiş (BDE) T-testi sonucunda 24. saat ALP düzeyinde E ile anlamlı düşüş (p=0.028); AE ile anlamlı artış (p=0.000) saptanmıştır. TÖVA analizi ile PTH düzeylerinde denek içi değişim incelendiğinde egzersizin temel etkisi anlamlı (p=0,029), gün içi değişim anlamsız (p=0,981) bulunmuştur. BDE T-testi sonucunda E ile anlamlı değişiklik (30. dkda artış, 45. dkda normale dönüş) (p=0,007) saptanmıştır. AE ile de istatistiksel olarak anlamlı olmasa da (P= 1,00) benzer değişiklikler saptanmıştır. Tek bir aerobik egzersiz seansının ALP ve PTH üzerinde akut etkilerinin olduğu görülmüştür. PTH düzeyleri üzerinde E'in daha etkili olduğu, E'in ALP değerlerinde azalmaya; AE'in ise artışa neden olduğu izlenmiştir. Yarım saatlik tempolu bir yürüyüşün kemik döngüsü üzerine henüz tam olarak açıklanamayan değişik mekanizmalarla uyarıcı etkisi olduğu anlaşılmıştır