Endüstriyel mimari mirasın dijital dokümantasyonu için derin öğrenme tabanlı bir model önerisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEFA ÇAKMAK
Danışman: Ammar İbrahimgil
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mimari mirasın teftişi ve dokümantasyonu ve bu belgelerin saklanması günümüzde çoğunlukla geleneksel yollarla yapılmaktadır. Bu geleneksel yöntemler doğruluk oranı yüksek olmasına karşın belgeleme ve koruma sürecinde zaman kayıplarının yaşanmasına ve dolaylı olarak da mali kayıplara yol açabilmektedir. Buna karşın son yıllarda giderek artan koruma ihtiyacının karşılanabilmesi için bu alanda yapılacak her türlü çağdaş teknolojiye ihtiyaç giderek artmaktadır. Yapay zekâ, derin öğrenme ve bilgisayarlı görüş teknikleri son yıllarda büyük bir ivme kazanmıştır. Ancak bu teknolojilerin mimarlık alanında uygulamaları hala sınırlıdır. Tarihi yapıların ve anıtların tanımlanması ve belgelenmesi için akademik çevrelerde çalışmalar yapılmasına karşın endüstriyel mimari mirasın tespiti ve belgelenmesi için yapılan çalışmalar bu gelişmelerin gerisinde kalmaktadır. Bu çalışma ile endüstriyel mimari mirasın ve mimari mirasın dokümantasyonunda yapay zekâ algoritmalarının özellikle de derin öğrenme ve nesne algılama tekniklerinin potansiyelini araştırılmıştır. Endüstriyel miras kapsamında belirlenen Gazi Üniversitesi Merkez Yerleşkesi Teknoloji Fakültesi laboratuvarlarında gerçekleştirilen bu çalışma ile bu çağdaş teknolojilerin mimari mirasın korunması çalışmalarına ne ölçüde katkı sağlayabileceği tartışılmıştır. Yapıdan elde edilen görsel ve teknik veriler yardımıyla üretilen bir nesne algılama modeli ve bu modele entegre olarak çalışan raporlama sistemi, yapının iç mekânında bulunan mimari unsurları ve bozulmaların tespit edilmesi ve raporunun otomatik olarak oluşturulması amacıyla kullanılmıştır. Geliştirilen model birçok görsel kullanılarak teste tabi tutulmuş ve sonuçlar bu yöntemin kullanım olanaklarının tartışılmasında kullanılmıştır.