Zonguldak'ta spora katılımın sosyo-ekonomik boyutu (Orta öğretim gençliği üzerine bir araştırma)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜDAVERDİ MAMAK
Danışman: ÖZBAY GÜVEN
Özet:163 ÖZET Araştırmada, 1998 - 1999 Eğitim-Öğretim yılında Zonguldak İl Merkezi'ndeki orta dereceli okullarda öğrenim gören lisanslı aktif sporcu öğrencilerin sosyo ekonomik durumu incelenmiştir. Araştırma verileri anket yoluyla elde edilmiştir. Araştırmada kullanılan anket formu 65 sorudan oluşmaktadır. Ölçeğin tamamının güvenirlilik katsayısı Alpha = 0.96 olarak bulunmuştur. Araştırmaya 179 erkek, 116 kız olmak üzere toplam 295 lisanslı aktif sporcu öğrenci katılmıştır. Araştırmacı tarafından kaydedilen verilerin frekans dağılımı SPSS 5.0 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; Zonguldak'taki sporcu öğrencilerin spora yönelmelerine etki eden sosyo-ekonomik faktörlerin istatistiksel açıdan farklılık gösterdiği anlaşılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda; sporcu öğrenciler 15-17 yaş grupları arasında yoğunlaşmakta, aktif spor yapan öğrenciler içinde bayan sporcular (% 39.3) erkek sporculardan (% 60.7) önemli ölçüde geri kalmaktadır. Spor ile ilgili şartların uygunluğu nedeniyle kent kültüründe (il-ilçe) sportif davranış örüntüsü (% 92.2) yüksek düzeydedir. Sporcu öğrencilerin büyük çoğunluğu karma (kız-erkek beraber) liselerde öğrenim görmektedir (% 83.1). Sporcu öğrencilerin yetiştikleri aile ortamının çoğunlukla anne- babanın sağ ve beraber olduğu, dolayısıyla spora yönelim açısından ailenin önemli bir rol üstlendiği görülmüştür (% 96.9). Zonguldak İl Merkezi'nde yaşayan ailelerin çekirdek aile özelliğine sahip olduğu (% 73.6) ve sporcu öğrencilerin ailelerinin ekonomik gelirlerinin orta seviyede olduğu (% 68.2) görülmüştür. Sporcu öğrencilerin annelerinin mesleklerinin büyük oranda ev hanımı olduğu (% 72.9), babalarının mesleklerinin ise büyük oranda kamu sektöründe (% 47.1) olduğu görülmektedir. Sporcu öğrencilerin öncelikli olarak ilgilendikleri spor branşları erkeklerde futbol (% 27.8), bayanlarda ise basketbol (% 9.1) olduğu görülmektedir. Sporcu öğrencilerin çoğunluğu (% 92.5) ilgilendikleri spor branşından gelir164 elde etmemekte ve sportif etkinliklerini amatör ruhla sürdürmektedirler. Sporcu öğrencilerin % 29.4'ü spora başladıktan sonra aynı spor branşını sürdürmeyip başka spor branşına yönelmişlerdir. Sporcu öğrenciler, sosyo-ekonomik yapıya bağlı olarak spora katılımları yönünde aileleri tarafından yüksek oranda desteklenmektedirler. Sporcu öğrencilerin aileleri ve sosyal çevrelerinde spor yapanların çoğunlukta olmasının bireyin spora yönelmesinde önemli bir şekilde rol oynadığı görülmüştür. Sporcu öğrencileri spora katılım yönünde teşvik eden en önemli faktör ise arkadaş çevresidir (% 22.1). Spora katılımı teşvik etmesi yönünde; kitle iletişim araçları, spor tesislerinin durumu, spor kulüplerinin ve okulların bu yöndeki çalışmaları, ailenin öğrenim düzeyi, beden eğitimi öğretmenlerinin ve antrenörlerin spora teşvik edici rolü, basın-yayım araçlarının etkinliği spora katılımı etkileyen faktörler olarak karşımıza çıkmaktadır.