Elektronik sigara (E-sigara) kullanan kişilerde olası genotoksik hasarın ve nikotin maruziyetinin belirlenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLŞEN GÖNEY

Danışman: İSMET ÇOK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Son yıllarda elektronik sigara (e-sigara) kullanımı giderek artmaktadır fakat e-sigaranın güvenliği ve etkinliğine yönelik bilimsel kanıt bulunmamaktadır. Bu çalışmada e-sigara kullanan, sigara içen ve sigara dumanına pasif olarak maruz kalan bireylerdeki muhtemel genotoksik hasarın ve nikotin maruziyetinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. E-sigara kullanıcıları (n=32), klasik sigara kullanıcıları (n=33), pasif maruz kalan (n=32) ve sağlıklı olan sigara içmeyen bireylerin (n=33) olası genotoksik hasarları yanak içi epitel hücrelerde ve periferal lenfositlerde, kromozomal hasar ve DNA hasarları açısından karşılaştırılmıştır. E-sigara kullanan, sigara içen ve pasif maruz kalan bireylerde nikotin maruziyeti miktarının belirlenmesi ve karşılaştırılması da bu çalışmanın bir diğer amacıdır. İdrar örneklerinde kotinin düzeyi e-sigara kullanıcılarında 1656±1633 ng/g kreatinin, sigara içen kişilerde 1695±1267 ng/g kreatinin ve pasif maruz kalanlarda 83±98 ng/g kreatinin olarak bulunmuştur. E-sigara kullanıcıları ve sigara içen kişilerin kotinin düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Komet deneyi sonucunda kuyruk momenti değerleri; e-sigara kullanıcılarında, sigara içen kişilerde, pasif maruz kalanlarda ve kontrol grubunda sırasıyla 1,5±0,45; 1,4±1,44; 1,3±0,50 ve 1,0±0,43 (Ort±SS) olarak bulunmuştur. E-sigara kullanıcılarının kuyruk momenti sonuçları kontrol grubundan ve sigara içen gruptan önemli derecede yüksektir (p 0,05). Sonuçlarımız göstermektedir ki e-sigara kullanıcıları en az sigara içen bireyler kadar nikotin maruziyetine ve DNA hasarına sahiptir. Anahtar Kelimeler:E-sigara, Genotoksisite, DNA Hasarı, Kotinin