Organ nakli ve bağışı üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, KAZALARIN DEMOGRAFİSİ VE EPİDEMİYOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1994
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET KERİM YUMAK
Danışman: HAMZA GAMGAM
Özet:53 ÖZET Bu çalışmada, organ bağışı ve nakli konusunun insan yaşamı ve sağlığı açısından ne kadar çok önem taşıdığı vurgu lanmaya çalışılmıştır. Konunun önemi hastane kayıtları ve an ket yoluyla toplanan verilerle desteklenmiştir. Genel bilgiler bölümü, genel anlamda organ nakli ile ilgili tanımlar, nakil yapılabilmesi için gerekli tıbbi ko şullar, çocuklarda böbrek nakli, yaşlı böbrek vericilerinden böbrek nakli, eşlerarası böbrek nakli ve akraba olmayanlar ile ikinci derecede akrabalararası böbrek nakli konularından oluşmaktadır. Ayrıca günümüzde organ bağışı ve nakli konu sundaki problemlere, uzmanların ve nakil yapılmış kişiler ile hastaların görüşlerine de yer verilmiştir. Araştırma bölümünde, Devlet İstatistik Enstitüsü Başkan lığında görevli memurlardan tesadüfi olarak seçilen 300 kişi ye anket uygulanmıştır. Elde edilen anket verileri, tablolar halinde düzenlenmiştir. Anket formlarından 35 tanesi hatalı ve eksik doldurma nedeni ile değerlendirmeye alınmamıştır. Ankara ilindeki Türkiye Organ Nakli ve Yanık Tedavi Hastanesi ile Yüksek İhtisas Hastanesinden 16.01.1990 ve 03.05.1993 ta rihleri arasında böbrek nakli yapılan hastalar ve bunların organ vericileri ile ilgili olarak elde edilen 152 kayıtlı bilgi değerlendirilmiştir. Ancak 38 adet kayıtın eksik doldu rulması nedeniyle 114 kayıt değerlendirilmiştir. Verilerin54 değerlendirilmesinde, ilgili istatistiksel teknikler kulla nılmıştır. Elde edilen sonuçlar bulgular bölümünde veril miştir. Tartışma ve sonuç bölümünde organ nakli ve bağışı konu sunda bazı yorum ve öneriler ortaya konulmuştur. TONYTH ile YİH'den elde edilen sonuçlar aşağıda sıralan mıştır. - TONYTH ile YİH'de böbrek vericilerine göre, kadınlar %46.5 ile ilk sırayı almaktadır. - TONYTH ile YİH'de böbrek vericilerinin böbrek alıcılarına yakınlık derecelerine göre dağılımına bakıldığın da, ilk sırayı %26.3 ile anneler almaktadır. - TONYTH ve YİH'de 16-30 yaş grubu, böbrek alı cısı olarak %45.6 ile ilk sırada yer almaktadır. - TONYTH ile YİH'de böbrek nakli yapılan hastalardan, A kan grubu hastalar %37. 8 ile ön sırada yer almaktadırlar. - YİH'de böbrek nakli yapılan hastaların cinsiyet ve yaşam durumlarına bakıldığında, erkek alıcıların 16 'sının, kadın alıcıların da 5 'inin normal yaşam sürdürdüğü tesbit edilmiştir.55 Ankete katılanların anket formundaki sorulara verdikleri cevaplar değerlendirilerek aşağıdaki bulgular elde edilmiş tir. - Ençok zaman ayırılan kitle iletişim aracı %81.5 ile radyo- tv olarak görülmektedir. - Organ bağışlama düşüncesi olumlu olanlar %70.9 gibi bir çoğunluktadır. - Organ bağışı ve nakli konusunda bilgisi olanlar %90.9 düzeyindedir. - Organ bağışlamayı düşünenlerin %56.9 gibi bir çoğun luğu, öldükten sonra başkalarına hayat vermek düşüncesinde dirler. - Organ bağışına olumsuz bakanların çoğunluğunun ileri sürdüğü neden, %44.2 oranında bu konuyu hiç düşünmedim olmak tadır. - Organ bağışına olumsuz bakanlar, kendilerine bir ücret ödense veya ömür boyu sosyal faaliyetlerden ücretsiz yarar- lanlanmaları halinde bile, %92.2 gibi bir çoğunlukla düşünce lerini değiştirmeyeceklerini ifade etmişlerdir. - Bir yakınının organını bağışlamayı düşünmeyenler, ne den olarak %74.3 ile, kendisi vermek istemeyebilirdi görüşün dedirler.56 - Cinsiyet ve organ bağışlama düşüncesi incelendiğinde erkeklerin %69.1'i ve kadınların %72.3* unun konuya olumlu baktığı görülmektedir. Cinsiyet ve organ bağışlama düşüncesi arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. - Yaş grupları ve organ bağışlama düşüncesi, 16-30 yaş grubunda %72.6 olumlu, 31-45 yaş grubunda %71.7 ve 46+ yaş grubunda ise %46.2 olumlu olmaktadır. Yaş grubu ve organ ba ğışlama düşüncesi arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. - Öğrenim durumu ve organ bağışlama düşüncesine göre, ilk öğrenim mezunları %42.1 olumlu, orta öğrenim mezunları %71.6 ve yüksek öğrenim mezunları % 7 4. 3 oranında olumlu dü şünce içerisindedirler. Öğrenim durumu ve organ bağışlama düşüncesi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. - Cevaplayıcının kendi organlarını bağışlama ve bir ya kınının organlarını bağışlama düşüncesi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.