Koklear implant kullanan okul öncesi dönem çocukların fonksiyonel işitme davranışları ile yönetici işlev becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Sunay MUCUK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hakan Tutar

Eş Danışman: Şenay Altınyay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada okul öncesi dönem koklear implant kullancısı çocukların fonksiyonel işitme davranışları ile yönetici işlev becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 5 yaş ile 6 yaş 11 ay arasında koklear implant kullanan işitme kayıplı 28 çocuk ve bu çocuklarla yaş ve cinsiyet bakımından eşleştirilmiş normal işiten 21 çocuk olmak üzere, toplamda 49 çocuk dahil edilmiştir. Koklear implant kullanıcısı katılımcıların ebeveynlerine implantları ile performanslarını değerlendirmek için Kabul, Algı, Tanımlama, Sözel İfade, Anlaşılırlık Profil Ölçeği (KATSA) ve fonksiyonel işitme davranışlarını değerlendirmek üzere Günlük Yaşam İşitsel Davranış Ölçeği (GYİD) uygulanırken; tüm katılımcıların yönetici işlev becerilerini değerlendirmek için Yönetici İşlev Davranışlarını Derecelendirme Ölçeği Anne/Baba Formu (YİDDÖ-ABF) uygulanmıştır. Uygulama sonucu elde edilen verilerin analizinde koklear implant kullanıcısı bireylerin normal işiten yaşıtlarına kıyasla yönetici işlev becerilerinin daha düşük olduğu bulunmuştur. Yönetici işlev becerilerinden çalışma belleği alt alanı ile fonksiyonel işitme davranışları arasında anlamlı ilişki bulunurken, yönetici işlev toplam puanı ve üst biliş ile işitme davranışlarından sosyal/konuşma alt alanı arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Yönetici işlev, temel bilişsel işlevleri yöneten ve kontrol eden bir süreci ifade etmesi nedeniyle işitme kayıplı bireylerin müdahale programı içerisinde işitme ve dil kazanım hedefinin yanı sıra yönetici işlevi destekleyici eğitsel programların uygulanması faydalı olacaktır.