Huzursuz bacak sendromu olan gebelerde progresif kas gevşetme egzersizinin semptom şiddetine, uyku ve yaşam kalitesine etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Pınar AKBAŞ

Danışman: Şengül Yaman Sözbir

Özet:

Bu çalışmada, huzursuz bacak sendromu (HBS) olan gebelerde progresif kas gevşetme egzersizinin huzursuz bacak sendromu şiddetine, huzursuz bacak sendromuyla ilişkili yaşam kalitesine ve uyku kalitesine etkisini değerlendirmek amaçlandı. Bu çalışma, paralel grup randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini 52 gebe oluşturdu. Verilerin toplanmasında, tanıtıcı bilgi formu, HBS tanı kriterleri anketi, HBS şiddet derecelendirme skalası, Johns Hopkins HBS yaşam kalitesi ölçeği (RLS-QoL), Pittsburg uyku kalitesi indeksi (PUKİ) kullanıldı. Kontrol grubuna herhangi bir girişim uygulanmazken, deney grubuna progresif kas gevşetme egzersizleri eğitimi verilerek sekiz hafta boyunca yapmaları takip edildi. Deney grubundaki kadınların HBS şiddeti ölçeği ön test puan ortalaması 20,34±5,74, son test puan ortalaması 14,76±3,54’tür (p<0,05). Deney grubundaki kadınların HBS şiddeti ölçeği son test puan ortalaması 14,76±3,54, kontrol grubundaki kadınların puan ortalaması 25,46±5,87’dir (p<0,05). Son test puanları açısından deney grubunda HBS şiddeti hafif-orta olanların oranı %96,2 iken kontrol grubunda bu oran %3,8; HBS şiddeti şiddetli-çok şiddetli olanların oranı deney grubunda %3,8 iken kontrol grubunda bu oran %73,1’dir (p<0,05). Deney grubundaki kadınların RLS-QoL ön test puan ortalaması 65,57±19,71, son test puan ortalaması 78,26±12,36’dır (p<0,05). Deney grubundaki kadınların RLS-QoL son test puan ortalaması 78,26±12,36, kontrol grubundaki kadınların puan ortalaması 48,94±12,25’tir (p<0,05). Deney grubundaki kadınların PUKİ ön test puan ortalaması 9,92±3,11, son test puan ortalaması 8,38±2,63’tür (p<0,05). Deney grubundaki kadınların PUKİ son test puan ortalaması 8,38±2,63, kontrol grubundaki kadınların puan ortalaması 13,34±1,95’tir (p<0,05). Bu çalışmada, progresif kas gevşetme egzersizinin gebelerde HBS semptomlarını ve şiddetini düşürdüğü, HBS ile ilişkili yaşam kalitesi ve uyku kalitesini yükselttiği görüldü.

Anahtar Kelimeler : Huzursuz bacak sendromu, Yaşam kalitesi, Uyku kalitesi, Gebelik, Progresif kas gevşetme egzersizi