Çocukların ev erken okuryazarlık ortamı ile annelerinin öz yeterliklerinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE KESİM ÇELİK
Danışman: Ayşe Belgin Aksoy
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada çocukların ev erken okuryazarlık ortamı ve annelerinin öz yeterlikleri arasındaki ilişki ile bunları etkileyebilen bazı değişkenlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden çocukların ev erken okuryazarlık ortamları ile annelerinin öz yeterlik becerilerini değerlendirmek amacıyla nicel araştırma yöntemlerinden korelasyonel araştırma yöntemi seçilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunda Ankara ili Çankaya, Keçiören, Yenimahalle, Altındağ merkez ilçelerinde yaşayan, 60-72 ay arası çocuğa sahip 150 anne yer almıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, demografik özelliklerini belirlemek amacı ile "Demografik Bilgi Formu", çocukların ev erken okuryazarlık ortamlarını belirlemek amacıyla "Ev Erken Okuryazarlık Ortamı Ölçeği", annelerin öz yeterliklerini belirlemek amacıyla "Yenilenmiş Berkeley Ebeveyn Öz Yeterlik Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada normallik varsayımını sağlayan veriler parametrik testler kullanılarak analiz edilmiştir. Ev erken okuryazarlık ortamı puanları ile ebeveyn öz yeterlik puanları arasındaki ilişki Pearson Korelasyon Katsayısı ile incelenmiştir. Ev Erken Okuryazarlık Ortamı Ölçeği alt boyutları ve Yenilenmiş Berkeley Ebeveyn Öz Yeterlik Ölçeği alt boyutlarının cinsiyet ve anne çalışma durumu değişkenlerine göre analizleri Bağımsız Örneklemler T Testi ile kardeş sayısı, doğum sırası, anne öğrenim durumu ve okul öncesine devam durumu değişkenlerine göre analizleri ise ANOVA Tek Yönlü Varyans Analizi ile yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre çocukların ev erken okuryazarlık ortamları ile annelerinin öz yeterlikleri arasında bütün alt boyutlarda anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ev erken okuryazarlık okuma ortamı ile ebeveynliğe özgü strateji ve çocuğa kazandırılabilecekler arasında orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ev erken okuryazarlık yazma ortamı ile ebeveynliğe özgü strateji ve çocuğa kazandırılabilecekler arasında ise düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ev erken okuryazarlık ses bilgisel ve yazı farkındalığı ortamı ile ebeveynliğe özgü strateji arasında orta düzeyde anlamlı bir ilişki görülürken, çocuğa kazandırılabilecekler boyutunda ise düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Ev erken okuryazarlık birlikte kitap okuma ortamının ise hem ebeveynliğe özgü strateji hem de çocuğa kazandırılabilecekler boyutlarıyla orta düzeyde anlamlı bir korelasyon gösterdiği tespit edilmiştir.