Progestin ile hazırlanmış ovaryen stimulasyon uygulanan hastalarda ve GNRH antagonist protokol uygulanan hastalarda farklı hasta gruplarında in vitro fertilizasyon tedavisinin sonuçlarının karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERVE ÖNDER

Danışman: İsmail Güler

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

IVF başarısının arttırılması amacıyla OS'da her siklusta mümkün olan en fazla sayıda oosit elde edilmesi, bununla birlikte erken LH artışı/prematür luteinizasyon, spontan ovulasyon gibi sonuçlardan ve OHSS gelişmesi gibi komplikasyonlardan kaçınılması hedeflenmektedir. Bu kapsamda geçmişten günümüze kadar farklı OS protokolleri uygulanmıştır. Bu çalışmada erken LH artışının önlenmesi amacıyla geliştirilen ve son 10 yıldır giderek artan oranda kullanılmayan başlanan PPOS protokolü ile GnRH antagonist protokolün OS siklus sonuçlarını ve taze ve donmuş ET sonrası gebelik sonuçlarına etkilerini karşılaştırmayı amaçladık. Çalışmamızda Ocak 2021- Ocak 2025 arasında Gazi Üniversitesi Üremeye Yardımcı Tedavi Merkezi ve Novaart Tüp Bebek Merkezi'ne çocuk sahibi olma veya oosit dondurma isteğiyle başvuran ve PPOS veya GnRH antagonist protokol ile OS yapılan olguların OS siklus verileri ve gebelik sonuçları retrospektif olarak incelendi. Tüm olguların dahil edildiği grupta ve PCOS, endometrioma, düşük over rezervi ve açıklanamayan infertilite alt gruplarında iki protokolün OS siklus verileri ve gebelik sonuçlarını karşılaştırdık. Çalışmamızda iki protokol sonucunda elde edilen oosit sayıları, MII oosit oranı, fertilizasyon, klivaj ve blast oranları PPOS protokolü lehine olmasına rağmen bu durum gebelik sonuçlarını etkilememiştir. GEE analizi sonuçlarına göre olguların farklı sikluslarının etkisi de göz önüne alındığında diğer değişkenlerle birlikte protokol seçimi tek başına ve gebeliği etkileyebilecek diğer değişkenlerle birlikte devam eden gebelik elde edilmesi üzerinde anlamlı etkiye sahip bulunmadı. Ancak protokol seçimi tek başına değerlendirildiğinde tüm olguların dahil edildiğinde FOI, MII oosit oranı, fertilizasyon ve blast oranı üzerinde PPOS protokolü anlamlı olarak pozitif etkiye sahip bulundu. Analize embriyolojik sonuçları etkileyebilecek diğer değişkenler dahil edildiğinde PPOS protokolünün yalnızca blast oranını anlamlı olarak arttırdığı bulundu. PKOS, düşük over rezervi, endometrioması olan ve açıklanamayan infertilite alt gruplarında elde edilen verilere bakıldığında hiçbir grupta elde edilen gebelik, devam eden gebelik ve canlı doğum sonuçlarında iki protokol arasında anlamlı fark bulunmadı. Ancak PKOS, düşük over rezervi, endometrioma olan ve açıklanamayan infertilite gruplarında protokol seçimi tek başına değerlendirildiğinde PPOS protokolünün MII oosit oranı, fertilizasyon, klivaj ve blast oluşum oranını anlamlı olarak olumlu etkilediği bulundu. Ancak diğer değişkenler analize eklendiğinde protokol seçimi anlamlı etkisini kaybetti. PKOS tanısı olan olgu grubunda MII oosit oranı, klivaj ve blast oranı PPOS grubunda anlamlı olarak daha iyiydi. Ek olarak, PPOS protokolünde OHSS riski nedenli siklus iptali de daha azdı. PKOS olan grupta PPOS protokolü tek başına olumlu etkili olarak bulunsa da diğer değişkenlerle birlikte anlamlı etkisini kaybetti. Endometrioması olan olgu grubunda PPOS protokolü tek başına olumlu etkiye sahip bulunsa da diğer değişkenlerle birlikte anlamlı etkisini kaybetti. Ayrıca, karşılaştırmalar GnRH antagonist grubunda daha elverişli embriyolojik sonuçlar ortaya koymuş olup, bu protokolün ilgili hasta grubu için tercih edilen yöntem olabileceğini göstermektedir. Düşük over rezervi olan grupta blast oranı PPOS protokolünde daha iyiydi ancak gebelik sonuçlarında iki grup arasında fark bulunmadı. PPOS protokolü tek başına değerlendirildiğinde olumlu etkiye sahip bulundu ancak diğer değişkenlerle birlikte anlamlı etkisini kaybetti. Açıklanamayan infertilite ve normal over rezervi olan grupta klivaj ve blast oranı PPOS protokolünde daha iyi ancak gebelik sonuçları iki grup arasında benzerdir. Sonuç olarak tüm olguların olduğu grupta, PKOS, düşük over rezervi ve açıklanamayan infertilite grubunda PPOS protokolünün embriyolojik sonuçları daha iyi olmakla birlikte her olgu için ET planı ve olgunun ek özellikleri, PGT gerekliliği, embriyonun donma-çözme işlemine maruz kalacak olması gibi durumlar göz önüne alınarak yarar-zarar dengesine göre bireyselleştirilmiş protokol tercihi uygundur. Endometrioması olan olgularda gebelik sonuçlarında fark bulunmamasına rağmen embriyolojik sonuçlar GnRH antagonist protokolde daha iyi olması nedeniyle GnRH antagonist protokol ile OS öncelikli tercih olarak uygulanabilir.