Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Özgür Bayata
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Binalar, Dünyada ve Ülkemizde tüketilen enerjinin yaklaşık %40'ından sorumludur. Enerjisinin yaklaşık %76'sını ithal etmekte olan Ülkemiz açısından enerji tüketiminin ve çevresel etkilerinin azaltılması önemli iki konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu tez çalışmasında serbest piyasada büyük önem arz eden ilk yatırım maliyetinin de göz önüne alınmasıyla, standart bir binada kullanılan neredeyse bütün sistemleri kapsayan çok amaçlı bir bina optimizasyon problemi ele alınmıştır. Çözümü zor olan söz konusu problem için, inşaat sürecinin planlama aşamasında, karar verici için yol gösterici olacak bir model ve iki yazılım modülü geliştirilmiştir. Söz konusu modüllerden ilki Bina Enerji Tüketimi Hesaplama Programı (BETH); kullanıcı tarafından tanımlanan parametre ve değişkenlere göre, binanın yıllık enerji tüketimi, ilk yatırım maliyeti ve yıllık CO2 emisyonu değerini hesaplamaktadır. İkincisi, Bina Enerji Optimizasyon Programı (BEOP) ise çok amaçlı optimizasyon problemlerinin çözümünde kullanılan genetik algoritma temelli bir yazılım modülüdür. Modelde yer alan parametrelerin etkileri 2k faktöriyel deney tasarımı ile belirlenmiş ve geliştirilen model ve yazılımlar örnek bir bina için uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar modelin ve yazılımların kapsamlı ve verimli olduğunu, pek çok değişik bina optimizasyon problemi için uygulanabilir olduğunu ve karar vericiler için faydalı olduğunu göstermiştir.