Cucumis sativus L.'da tuzluluğun bazı fizyolojik ve biyokimyasal parametreler üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKÇEN BAYSAL
Danışman: HAYRİ DUMAN
Özet:Cucumîs sativus L.'DA TUZLULUĞUN BAZI FİZYOLOJİK VE BİYOKİMYASAL PARAMETRELER ÜZERİNE ETKİSİ (Yüksek Lisans Tezi) Gökçen BAYSAL GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Temmuz 2004 ÖZET Yapılan bu çalışmada Cucumîs sativus L. (salatalık) bitkisinde tuz stresinin bazı fizyolojik parametreler ile antioksidant enzim aktiviteleri üzerine etkileri araştırılmış; incelenen bu özellikler bakımından genotipler arasındaki farklılıklar ile bu parametrelerin genotipin tuza dayanımı ile ilişkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Üç salatalık genotipi (Çengelköy, Anadolu Fİ, Beith Alpha) kontrollü koşullarda, perlit ortamında, % Hoagland besin çözeltisi ile sulanarak 28 gün büyütülmüştür. Bu periyot sonunda; fidelere 150 mM NaCl uygulanmıştır. Tuz uygulamasının 7. ve 14. gününde bitkilerin yaprak dokularının taze ve kuru ağırlıkları, oransal su kapsamları (OSK), inorganik iyon, prolin, klorofil ve karotenoid, malondialdehid (MDA) miktarları ve süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), askorbat peroksidaz (AP) enzim aktiviteleri üzerine etkileri belirlenmiştir. Genel olarak, tuz uygulaması incelenen tüm parametreleri etkilemiş; genotiplerin yaprak taze-kuru ağırlıklarını, OSK'nı, K*, Ca+2, klorofil ve karotenoid miktarlarını azaltmış; Na+, Cl~, prolin, MDA miktarı ile antioksidatif enzim aktivitelerini arttırmıştır. Daha düşük Na+ ve MDA miktarı; daha yüksek taze- kuru ağırlık, OSK, K* iyon konsantrasyonu, klorofil ve karotenoid miktarı ve enzim aktivitelerinin genotipin tuza dayanımı ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Tuz toleransındaprolinin seçim kriteri gibi kullanılması şüpheli bulunmuştur. Elde ettiğimiz sonuçlar Çengelköy genotipinin tuza diğer genotiplerden daha dayanıklı olduğunu göstermiştir. Bilim Kodu Anahtar Kelimeler Sayfa Adedi Tez Yöneticisi : 401.03.01 : Tuz stresi, Cucutms sativus L., inorganik iyonlar, prolin, malondialdehit (MDA), süperoksit dismutaz (SOD) aktivitesi, katalaz (CAT) aktivitesi, askorbat peroksidaz (AP) aktivitesi :70 : Prof. Dr. Hayri DUMAN Doç. Dr. Rukiye TIPERDAMAZ