Okullararası yarışmalara katılan I. ve II. kademe ilköğretim öğrencilerinin fair play davranışlarını sergileme sıklıkları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP BENGÜ EFE
Danışman: İBRAHİM YILDIRAN
Özet:Bu araştırmanın amacı, voleybol ve futbol branşlarında okullararasıyarışmalarına katılan ilköğretim öğrencilerinin, sporda fair play ilkelerine uymadüzeylerini ve sporda centilmenliği öğrenme kaynaklarını belirlemektir.Araştırmanın evrenini, Türkiye'de okullararası yarışmalara katılan ilköğretimöğrencileri, örneklemini ise Ankara ili Yenimahalle, Mamak, Altındağ, Keçiören veÇankaya merkez ilçelerinde bulunan sekiz ilköğretim okulunda öğrenim gören ve2002/2003 eğitim öğretim döneminde futbol ve voleybol branşlarında okullararasıyarışmalara katılan 3,4,5,6,7 ve 8. sınıflarda okuyan 10-16 yaşları arasındaki 187öğrenci oluşturmaktadır.Araştırmada veri toplama aracının oluşturulması için İlköğretim Okulları,Lise ve Dengi Okullar Beden Eğitimi Dersi Öğretim Programları'nda ve BedenEğitimi derslerinde gerçekleşmesi beklenen amaçlardan biri olarak belirlenen fairplay'e yönelik, ?Dostça oynama ve yarışma, kazananı takdir etme, kaybetmeyikabullenme, hile ve haksızlığın karşısında olabilme? amacı esas alınmış ve buçerçevede, fair play'e uyan ve uymayan davranışları içeren bir madde havuzuoluşturulmuştur.Likert tipi üçlü dereceleme ölçeğinin kullanıldığı 26 maddelik bir uygulamaanketi hazırlanmış ve araştırma kapsamına alınmayan aynı sınıf düzeyi ve yaşgruplarında 95 öğrenciye uygulanarak veri toplama aracına güvenirlik ve geçerlilikçalışması yapılmış, 26 maddenin iç tutarlılık katsayısı Cronbach Alpha .82 olduğugörülmüştür. Madde toplam korelasyonu .30'un altında olan 7 madde ankettençıkarılarak 19 maddelik asıl uygulama aracı oluşturulmuştur.Araştırmanın alt problemlerinin çözümlenmesinde SPSS paket programıkullanılmıştır. Araştırmanın birinci alt probleminde okullararası yarışmalara katılanöğrencilerin fair play davranışlarını sergileme sıklıkları ne düzeyde olduğuaraştırılmış ve bu alt problemin çözümlenmesinde frekans (f), yüzde (%) ve aritmetikiiortalama ( C ) değerler dikkate alınmıştır. Diğer alt problemlerin analizinde, birbağımlı değişken üzerinde etkisi araştırılan iki alt kategorili bağımsız değişkenin(cinsiyet, branş, öğretim kademesi) istatistiksel analizinde bağımsız gruplar için ttesti;üç ya da daha fazla alt kategorili bağımsız değişkenlerde (yaş,) ise tek yönlüvaryans analizi (ANOVA) kullanılmıştırOkullararası yarışmalara katılan öğrencilerin karşılaşma öncesi fair playdavranışlarını sergileme sıklıkları, cinsiyetlerine, öğretim kademelerine vebranşlarına göre anlamlı farklılık göstermiştir. Öğrencilerin, sporda centilmenliğineilişkin bilgi kaynakları antrenörler, aileler ve beden eğitimi öğretmenleridir. Cinsiyet,öğretim kademesi ve branşa göre, karşılaşma esnası ve karşılaşma sonrası fair playdavranışlarını sergileme sıklıklarında anlamlı fark görülmemiş, bunun yanında yaşdeğişkenine göre hiçbir boyutta anlamlı farklılık bulunmamıştır.Sonuç olarak; okullararası yarışmalara katılan öğrencilerin karşılaşmaesnasında takım içerisindeki yardımlaşmalarının üst düzeyde olduğu ve karşılaşmasırasında seyircilerin sözlü sataşmalarından etkilenmedikleri görülmektedir.Karşılaşma öncesinde fair play davranışlarını sergileme sıklıkları, erkek öğrencilerinkız öğrencilere, II. kademe öğrencilerinin I.kademe öğrencilerine, branşı futbololanların branşı voleybol olanlara göre daha iyi olduğu görülmüştür.