İsfendiyar Bey ve zamanı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1999
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEVDET YAKUPOĞLU
Danışman: REFİK TURAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:258 ÖZET Türkler' in Anadolu'yu Türkleştirme ve îslamlaştırmada sarf ettikleri çaba, tarihin anlatamayacağı kadar büyük sonuçlar doğurmuştur. Bu sonuçlara ulaşılmasında bir çok Türk beyinin emeği bulunmaktadır. îşte bunlardan biri de, Anadolu'nun kuzeyinde Kastamonu-Sinop tahtına sahip bulunan ve yarım asırdan fazla (1385-1440) "Candar-oğulları" hükümdarı olan "Çelebi İsfendiyar Bey" dir. O, içinde bulunduğu yetişme şartları, elde ettiği siyasi tecrübeleri, kişiliğinde gizli engin sabrı ve takip ettiği devletler-arası denge politikası sayesinde, Anadolu-Türk siyasi birliği mücadelesinde öne çıkmış bir Türkmen beyidir. "Türkiye Selçukluları" toprak mirasına sahip olma sevdası ve ülküsünün canlı tutulması yolunda "Osman-oğullan" ve "Karaman-oğullan" ile yarışma cesareti gösterebilmiş olan İsfendiyar Bey, devamlı sıcak çatışmalar, gizli muhaberat ve olağanüstü hadiseler içinde bulunmasına rağmen, memleketinde mükemmel bir irfan hayatı uyandırabilmiştir. Anadolu'nun parlak ilim merkezleri ile rekabet edebilecek derecede beyliğini inkişaf ettirmiştir. Döneminde, Türk-îslam medeniyetine hizmet gayesiyle ilim adamları ve sanatkarlar himaye edilmiş, memleketin imarına, ticaretin gelişmesine gayret sarf edilmiştir. Bu bey adına yazılmış Türkçe kitaplar ve vücuda getirilmiş milli nitelikleri haiz eserler, Anadolu'nun Türkler tarafından tapusunun sonsuza kadar alındığını gösteren belgelere güzel bir misal oluşturmuştur. 0,Türk milli kültürünün, İslam düşünce ve yaşayışının Anadolu topraklarına işlenmesinde üzerine düşeni yaptığını göstermiştir. Bu araştırma, beyliği süresince topraklarının bütünlüğü için mücadele veren İsfendiyar Bey'in, takip ettiği savaş ve barış politikasını; Anadolu Türk tarihinde " Candar-oğulları" yerine "İsfendiyar-oğullan" şeklinde kendi hanedan adını yazdırabilme başarısını, hakim olduğu sahanın sosyal,iktisadi, etnik ve dini yapışım; aynı zamanda bu Türkmen beyinin ve teb'asının ruh halini aksettirmeye yönelik yapılmış olan bir çalışmanın ürünüdür.