Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Çağla EMİRAL
Danışman: Sevgi Yardım
Özet:
Polikistik over sendromu (PKOS), nedenleri ve etiyolojisi tam olarak bilinmeyen, kadınlarda heterojen bir bozukluk olarak ortaya çıkan endokrin bir sendromdur. Tipik olarak ergenlik döneminde ortaya çıkar ve yüksek androjen seviyeleri en belirgin biyokimyasal anormalliktir. Endotrofin, hücre dışı matrikste bulunan kolajen tip VI’nın A3α kolunun bozunma ürünü olan bir peptid olarak tanımlanmıştır. Yağ hücrelerinden bol miktarda salınır ve metabolik düzensizliğe, inflamasyona, fibrozise ve tümör destekleyici özelliğe sahiptir. Bir periselülar kolajenaz olan matriks metalloproteinaz 14 (MMP14) endotrofini üretmek için Kolajen VI’yı substrat olarak kullanmaktadır. Polikistik over sendromlu ergenlerde endotrofinin ve onu üreten MMP14’ün serum düzeyleri, inflamasyon sitokinleri ve MMP14 6767 gen polimorfizmi ile ilişkisini ortaya çıkarmayı amaçladık. Çalışmamıza normal kiloda PKOS’lu 50 ergen, aşırı kilolu PKOS’lu 100 ergen, aşırı kilolu 41 ergen ve sağlıklı 98 ergen dahil edilmiştir. Ergenlerden alınan serum örneklerinden serum endotrofin, MMP14, TNF-α, IL-6 ve IL-8 düzeyleri ticari Elısa kit yardımıyla belirlenmiştir. Ayrıca ergenlerden alınan tam kan örneklerinden DNA izolasyonu yapılmış ve MMP14 6767 gen polimorfizmi çalışılmıştır. Normal kilolu PKOS grubundaki ergenlerin serum endotrofin değerleri, aşırı kilolu, sağlıklı kontrol grubu ve aşırı kilolu PKOS gruplarındaki ergenlere göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,001, p=0,001 ve p=0,009 sırasıyla). Aşırı kilolu PKOS grubundaki ergenlerin serum endotrofin değerleri aşırı kilolu ergenlere göre yüksek olmasına rağmen istatistiksel olarak bir anlamlılık bulunmamıştır (p>0.05). Normal kilolu PKOS’lu ergenlerin serum MMP14 düzeyleri, kontrol grubu ergenlerin serum MMP14 düzeylerinden anlamlı derecede yüksek saptanmıştır (p<0,05). Aşırı kilolu PKOS ve aşırı kilolu ergen gruplarının serum MMP14 seviyeleri, kontrol grubu ergenlerin serum MMP14 seviyelerine göre belirgin bir şekilde yüksek olmasına rağmen istatistiksel olarak bir anlamlılık bulunmamıştır (p>0,05). MMP14 6767 gen polimorfizmi ile endotrofin serum düzeyleri arasındaki ilişki karşılaştırıldığında, MMP14 6767 AG aleli normal kilolu PKOS’lu grupta anlamlı derecede yüksek saptanmıştır (p<0,05). Elde ettiğimiz sonuçlara göre endotrofin değerleri AG genotipine sahip normal kilolu PKOS’lularda GG genotipine göre daha yüksek bulunmuştur. TNF-α, IL-6 ve PAI1 düzeyleri gruplar arasında farklılıklar göstermiştir. Aşırı kilolu PKOS grubunda endotrofin ile IL-8 ve PAI1 arasında pozitif bir korelasyon gözlenmiştir (0,242/0,020 ve 0,248/0,022, sırasıyla). Sonuçlarımıza göre, endotrofin düzeylerinin normal kilolu PKOS’lu ergenlerde, sağlıklı, aşırı kilolu PKOS’lu ve aşırı kilolu ergenlere göre yüksek çıkması endotrofinin obeziteden bağımsız bir faktör olarak değerlendirilebileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler : PKOS, Endotrofin, MMP14, TNF-α, IL-6, IL-8, gen polimorfizmi