Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Rasime YILDIRIM DÜĞEROĞLU
Danışman: Ayten Şentürk Erenel
Özet:
Bu araştırma, emzirme deneyimi olmayan gebelere ve eşlerine doğum öncesi dönemde giyilebilir meme simülatörü kullanılarak verilen emzirme eğitimi programının, doğum sonrası dönemde algılanan eş desteği, emzirme öz-yeterliliği ve babaların emzirmeye etkisinin belirlenmesi amacıyla, paralel grup, yarı deneysel olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Kırşehir’de özel bir kadın doğum kliniğinden hizmet alan gebeler ve eşleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini, 25’i girişim, 26’sı kontrol grubunda olmak üzere toplam 51 çift oluşturmuştur. Girişim grubunda yer alan çiftlere tanıtıcı form uygulandıktan sonra, araştırmacılar tarafından geliştirilmiş olan emzirme eğitim programı uygulanmıştır. Kontrol grubunda yer alan çiftlere tanıtıcı bilgi formu uygulanmış, klinikte aldıkları hizmet dışında herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Girişim grubuna uygulanan emzirme programının teorik kısmı 25’şer dakikalık iki oturum şeklinde yapılmıştır. Ardından çiftlere ayrı ayrı meme simülatörü giydirilerek uygulamalı eğitim kapsamında yer alan konular açıklanmış ve hatasız yapıncaya kadar tekrarlı uygulamalarına olanak sağlanmıştır. Her iki grupta yer alan çiftlerden, doğumun gerçekleştiğini araştırmacıya haber vermeleri istenmiştir. Doğum sonrası veriler; Erken Lohusalık Sürecinde Kadınların Algıladıkları Eş Desteği Ölçeği (ELSKAEDÖ), Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği Kısa formu (EÖÖ), Babaların Emzirmeye Etkisi Ölçeği (BEEÖ) kullanılarak toplanmıştır. ELSKAEDÖ kadınlara, ilk uygulaması hastanede doğum sonu 1-3. günlerden birisinde, ikinci uygulaması doğum sonu birinci hafta sonunda evlerinde yapılmıştır. EÖÖ kadınlara, BEEÖ babalara ilk uygulaması doğum sonu birinci haftada, ikinci uygulaması doğum sonu altıncı hafta sonunda evlerinde yapılmıştır. Veriler, SPSS 26.0 programında depolanmış, istatistiksel analizlerde Ki-kare testi, Student t testi, Independent Sample-t test, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, Mann Whitney U testi ve Cohen's d etki büyüklüğü kullanılmıştır. Araştırmada kadınların ELSKAEDÖ puan ortalamaları bakımından ilk uygulamada gruplar arasında anlamlı fark (p<0,05) bulunmakla birlikte ikinci uygulamada gruplar arasındaki farkın anlamlı olmadığı belirlenmiştir. Girişim grubundaki kadınların EÖÖ puan ortalamaları hem ilk, hem de ikinci uygulamada kontrol grubunda bulunan kadınların EÖÖ puanlarından anlamlı düzeyde yüksek (p<0,05) bulunmuştur. Babalara uygulanan BEEÖ puan ortalamaları bakımından gruplar bakımından farkın hem ilk, hem de ikinci uygulamada girişim grubu lehine yüksek (p<0,05) olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak, giyilebilir simülatör destekli emzirme eğitim programının kadınların algıladıkları eş desteğini uzun vadede etkilemediği, buna karşın kadınların emzirme öz-yeterliliğini ve babaların emzirmeye etkisini olumlu yönde etkilediği saptanmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda çiftlere simülatör destekli emzirme eğitimi programı uygulamasının etkili olduğu söylenebilir. Çalışmanın farklı gruplar ile tekrarlanması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler : Emzirme, Çift, Giyilebilir meme simülatörü, Eş desteği, Emzirme öz-yeterlilik