Azim psikoeğitim programının ortaokul öğrencilerinin azim düzeylerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBRU TOSUN SÜMER
Danışman: Mehmet Güven
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın temel amacı, Azim Psiko-eğitim Programının ortaokul öğrencilerinin azim düzeylerine etkisini incelemektir. Araştırmanın çalışma modeli, ön-test, son-test ve izleme-testi ölçümlerini içeren ve kontrol grubu ile deneysel grubunu karşılaştırmayı amaçlayan bir deneysel model üzerine kurulmuştur. Hazırlanan Azim Psiko-eğitim Programı (APP) araştırmanın bağımsız değişkeni, katılımcıların azim düzeyleri ise bağımlı değişkenidir. Araştırmanın temel amacına yönelik ergenlerin azim düzeylerini belirlemek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirilmiştir. Ölçek geliştirme aşamasında, Ankara'nın merkez ilçelerindeki ortaokul 6, 7 ve 8. sınıfa devam eden 1573 öğrenciden veriler toplanmıştır. Ergenler İçin Azim Ölçeği'nin yapı geçerliğini test etmek amacıyla DFA (Doğrulayıcı Faktör Analizi) yapılmıştır. Bu analizlerin yanında bir ölçüte dayalı geçerlik kapsamında Akademik Azim Ölçeği uygulanmıştır. Ergenler İçin Azim Ölçeği'nin güvenirlik analizleri için iç tutarlılık katsayısı hesaplanmış ve test-tekrar test güvenirliği incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, ergenlerin azim düzeylerini ölçmek amacıyla 12 maddeden oluşan, alt boyutları "hedefe bağlılık" ve "sebat" olarak adlandırılan bir ölçme aracı geliştirilmiştir. Araştırmanın temel amacını gerçekleştirmek üzere deney (12 öğrenci) ve kontrol (12 öğrenci) olmak üzere iki farklı grupta 24 öğrenci ile çalışılmıştır. Araştırma kapsamında, deney grubuna 9 oturumluk hazırlanan Azim Psiko-eğitim Programı uygulanmıştır. Deney süreci tamamlandıktan ve izleme testi yapıldıktan sonra kontrol grubuna, haftada bir oturumdan oluşan 3 hafta süren kısaltılmış Azim Psiko-eğitim Programı uygulanmıştır. Araştırma süreci içerisinde, deney ve kontrol gruplarına deneysel müdahaleden önce bir ön test, deneysel işlem sonrasında bir son test ve deneysel işlemin tamamlanmasını takiben 8. haftada gerçekleştirilen izleme testi ölçümleri yapılmıştır. Deney grubundaki öğrencilerin ebeveynlerine, öğrencilere uygulanan psiko-eğitim programına paralel olarak iki haftada bir 3 oturum Ebeveyn Eğitim Programı uygulanmıştır. Araştırmada veriler, Ergenler İçin Azim Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesi aşamasında deney ve kontrol gruplarının ön test, son test ve izleme ölçümleri arasındaki farkı değerlendirmek amacıyla "Friedman Mertebeler Testi", "Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi" ve "Mann Whitney U Testi" istatistiksel yöntemleri kullanılmış; elde edilen sonuçlar SPSS 21 programında analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, Azim Psiko-eğitim Programı'nın uygulanmasının, deney grubundaki öğrencilerin azim düzeylerinde belirgin bir artış sağladığı görülmüştür. Bu olumlu etki, izleme ölçümlerinde de devam etmiştir. Aynı zamanda deney grubundaki öğrencilerin son test puanları ile kontrol grubundaki öğrencilerin son test puanları arasında deney grubunun lehine anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara dayanarak, Ergenler İçin Azim Ölçeği'nin ergenlerin azim düzeylerini belirlemede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, Azim Psiko-eğitim Programı'nın öğrencilerin azim düzeylerini artırmada etkili bir program olduğu söylenebilir. Araştırmanın sonuçları, alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve elde edilen bulgular doğrultusunda uygulayıcılara ve araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.