Fiberoptik bronkoskopinin yoğun bakımda solunum mekanikleri, hemodinami ve oksijenizasyon üzerine etkisi: Gözlemsel kohort çalışması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERRA DUYGULU
Danışman: MÜGE AYDOĞDU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Fiberoptik bronkoskopi (FOB), tanı ve tedavi amaçlı kullanımıyla Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım pratiğinde önemli bir yere sahiptir. Yatak başında uygulanabilirliği ve düşük komplikasyon oranları nedeniyle kritik hastalarda giderek daha yaygın şekilde tercih edilen girişimsel bir işlemdir. Uygulama sırasında mekanik ventilatördeki hastanın kan gazı parametrelerinin, solunum mekaniklerinin nasıl etkilendiği ile ilgili veriler çok azdır. Bu çalışma, yoğun bakım ünitesinde invaziv mekanik ventilasyon desteği altındaki hastalarda endikasyon dahilinde uygulanan FOB'un solunum mekanikleri, oksijenizasyon ve enfeksiyon parametreleri üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla planlanmıştır. Bu tek merkezli, prospektif gözlemsel kohort çalışmada, yoğun bakım ünitesinde takip edilen ve endikasyon doğrultusunda FOB uygulanan 41 hastada işlem öncesinde, işlem sırasında ve sonrası 1. ve 24. saatte solunum, hemodinamik ve ventilatör parametreleri ile enfeksiyon tanısına yönelik elde edilen veriler kaydedilmiştir. Çalışmada, bronkoskopi uygulanan hastalarda SpO₂, SpO₂/FiO₂ (SF), PaO₂/FiO₂ (PF) ve PaCO₂ değerleri işlem öncesi, sırası ve sonrası belirlenen zaman noktalarında karşılaştırılmıştır. FOB uygulanan mekanik ventilatördeki hastalarda özellikle erken dönemde oksijenizasyon parametrelerinde geçici ve anlamlı bir bozulma izlenmiş, 24. saat itibarıyle bu etkilerin düzeldiği görülmüştür. SpO₂ düzeyi bronkoskopi sırasında 1. saat ölçümüne kıyasla anlamlı şekilde yüksek bulunmuş (p=0,011), diğer zaman noktaları arasında anlamlı fark saptanmamıştır. SF oranı bronkoskopi sırasında tüm diğer zamanlara göre anlamlı düşük bulunmuştur (p 0,05). Hastaların %42'sinde oksijenizasyon ve ventilasyon parametrelerinde iyileşme gözlenmiştir. Bütün bu bulgular, işlemin akut etkilerinin zamanla düzeldiğini ve özellikle 24 saatlik izlemle elde edilen solunum mekaniği analizlerinin değerli olduğunu göstermektedir. Mikrobiyolojik değerlendirmede, endotrakeal aspirat (ETA) ve bronş lavajı (BL) kültürleri arasında anlamlı fark saptanmamış olup, BL örneklerinin ileri tanısal testlere olanak sağlaması tanısal değerini artırmaktadır. Bununla birlikte, ETA kültürleri pratikliği ve benzer mikrobiyolojik profil sağlaması açısından klinik karar verme süreçlerinde hâlâ değerli bir araç olmayı sürdürmektedir. Çalışmamızın sınırlılıkları arasında örneklem büyüklüğünün azlığı ve hasta grubunun heterojenliği yer almakla birlikte; prospektif tasarımı, 24 saatlik takip süresi ve ayrıntılı solunum mekaniği değerlendirmesi ile literatüre özgün katkılar sunmaktadır. Elde edilen bulguların daha net ve genellenebilir biçimde ortaya konabilmesi için daha geniş örneklemli ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Bronkoskopi, oksijenizasyon, ventilasyon, solunum mekanikleri, enfeksiyon